Janša pomogao Netanjahuu da ublaži osudu EU izraelske gradnje na Zapadnoj obali

Premijer Slovenije Janez Janša je potkopao reakciju Evropske unije na izraelsku podjelu palestinske Zapadne obale, pokazujući da izraelski premijer Benjamin Netanjahu ima novog insajdera u Briselu. Njegova odluka da izgradi naselje u strateškom području E1, koje bi podijelilo region na pola i ugrozilo rješenje po modelu dvije države, trebalo je da naiđe na osudu 'u ime Evropske unije i njenih 27 država članica' 23. avgusta.

Međutim, ta formulacija je svedena na niži nivo izjavom visoke predstavnice EU za spoljne poslove Kaje Kalas, koja je izjavila: 'mi (EU) primjećujemo optužnice koje su nedavno izraelski tužioci podigli protiv nekih počinilaca nasilja na Zapadnoj obali'. EUobzerver navodi da takve optužnice u Izraelu ne daju gotovo nikakve rezultate.

Anonimni diplomatski izvori su rekli da je diplomatsko ublažavanje osude posljedica veta Slovenije na prvobitnu izjavu na nivou EU. Ranije se Netanjahu oslanjao na bivšeg mađarskog premijera Viktora Orbana, koji je rutinski slabio kritike EU, ali je Orban izgubio funkciju nakon poraza na izborima u aprilu, dok se Janša vratio na vlast u maju i preokrenuo svoju politiku prema Bliskom istoku.

Nova izgradnja kuća za izraelske doseljenike u zoni E1 je izazvala snažnu reakciju u Evropi, sa državama prijateljski nastrojenim prema Izraelu, kao što su Austrija, Njemačka, Grčka i Italija, koje su se usprotivile tom potezu. Čak je i Janša na samitu EU u junu podržao sankcije EU za izraelske firme koje budu gradile u zoni E1, uprkos svojoj proizraelskoj retorici.

Naime, Evropski savjet je naglasio da kompanije ne bi trebalo da se javljaju na tendere za izgradnju E1 ili drugih naselja, upozoravajući na pravne i reputacione posljedice za preduzeća koja učestvuju u izgradnji naselja, uključujući rizik od ozbiljnih kršenja međunarodnog prava. Janšina ublažena izjava EU 23. avgusta dolazi u kontekstu njegovog produbljivanja odnosa sa Netanjahuovom vladom.

Janša je 15. juna u Ljubljani pružio poseban tretman izraelskom ekstremističkom aktivisti i jednom od lidera izraelskih doseljenika na Zapadnu obalu, Josiju Daganu. EUobzerver takođe navodi da je izraelska privatna obavještajna kompanija Blek Kjub pokušala da pomogne Janši na majskim izborima u Sloveniji, a kampanju su obilježili skandali u vezi sa špijunskom aferom.