EU pozvala Izrael da ne gradi kuće u spornoj zoni E1 na Zapadnoj obali

Evropska unija (EU) pozvala je danas Izrael da povuče tender za izgradnju više od 1.200 kuća u spornoj zoni E1 na palestinskoj Zapadnoj obali. Visoka predstavnica EU za spoljnu politiku i bezbjednost Kaja Kalas izjavila je da izgradnja dodatno šteti izgledima za rješenje odnosa Palestine i Izraela po modelu dvije države, jer bi Zapadnu obalu 'podijelila na dva dijela, izolujući Istočni Jerusalim'.

'Stav EU je jasan: izraelska naselja na Zapadnoj obali, uključujući i područje E1, prema međunarodnom pravu su nezakonita. Pozivamo Vladu Izraela da povuče tender, obustavi svoje planove za E1 i sve druge projekte proširenja naselja, i da obezbijedi odgovornost za nasilje doseljenika', navela je Kalas.

Ona je dodala da je Zapadna obala i dalje nestabilna i da je zabilježeno rekordno nasilje izraelskih doseljenika nad palestinskim stanovništvom, kao i da su izraelski tužioci nedavno podigli optužnice protiv nekih od počinilaca tog nasilja. 'EU ponovo potvrđuje svoju nepokolebljivu posvećenost sveobuhvatnom, pravednom i trajnom miru zasnovanom na rješenju dvije države', istakla je Kalas.

Projekat naselja E1 je veoma sporan izraelski plan za izgradnju stambenih jedinica na području od 12 kvadratnih kilometara okupirane Zapadne obale. To područje je sjeveroistočno od Istočnog Jerusalima i unutar opštinskih granica velikog izraelskog naselja Ma'ale Adumim. Ovaj projekt se vratio u svjetske naslove posle odluke izraelske vlade da otvori tendere za izgradnju preko 1.200 stambenih jedinica u toj zoni.

Koridor E1 se smatra kritičnom geopolitičkom tačkom jer bi podjela Zapadne obale na dva dijela prekinula teritorijalnu vezu sjeverne i južne polovine Zapadne obale. Istočni Jerusalim bi bio izolovan, ograničavajući pristup Palestinaca glavnom gradu njihove buduće države. Uz sve to, izgradnjom bi se onemogućilo rješenje s dvije države jer bi završetak E1 učinio stvaranje održive, nezavisne palestinske države fizički nemogućim.

Zona E1 je dom nekoliko beduinskih zajednica, uključujući selo Kan el Ahmar, kojima prijeti raseljavanje zbog ovog plana. Iako koncept izgradnje u E1 datira još od 1994. godine, implementacija je bila zamrznuta zbog pritiska Sjedinjenih Država i Evropske unije.

Odluka desničarske koalicije premijera Bendžamina Netanjahua da pokrene taj projekat analitičari su protumačili kao strateški potez za učvršćivanje domaće podrške među ultranacionalistima prije opštih izbora. Tenderi za E1 izazvali su oštre međunarodne reakcije, a Ujedinjeno Kraljevstvo, Francuska, Njemačka, Italija, Kanada, Holandija i Norveška osudile su ih kao 'neprihvatljive', upozoravajući da ugrožavaju palestinsku teritorijalnu cjelovitost.

Izraelski zvaničnici, uključujući ministra spoljnih poslova Gideona Saara, odbacili su 'lekcije' stranih sila, braneći ekspanziju kao 'pravo jevrejskog naroda da živi u svojoj istorijskoj domovini'.