Mijanović: Politika i religija u Crnoj Gori — uticaj SPC-a

Ivan Mijanović, predsjednik NVO Antifašisti Cetinja, ističe da se Srpska pravoslavna crkva (SPC) u Crnoj Gori više ne može posmatrati isključivo kao vjerska zajednica. U razgovoru za Pobjedu, on naglašava da je njen politički uticaj danas otvoreniji i neposredniji, te da se pod okriljem SPC odvija organizovan proces rehabilitacije četničkog pokreta.

Mijanović upozorava da odnos državnih organa prema spomeniku Pavlu Đurišiću pokazuje nemoć institucija kada se suoče sa autoritetom Crkve. On ukazuje na to da SPC ima značajnu ulogu u političkim procesima, posebno onim koji su doveli do promjene vlasti 2020. godine, a njeno povjerenje među građanima je izuzetno visoko.

Uticaj SPC-a, kako napominje Mijanović, nije nov, ali je danas otvoreniji. Spominje izgradnju velikih pravoslavnih hramova u Podgorici i Baru, koja se odvijala uz podršku države. On naglašava zabrinutost zbog bezgraničnog povjerenja koje neki građani i državni funkcioneri imaju u crkvene velikodostojnike, čija se riječ često prihvata kao konačni moralni i politički sud.

Pitanje rehabilitacije četničkog pokreta Mijanović vidi kao važan problem, ističući da se pokušaji da se taj pokret predstavi kao dio srpskog antifašističkog nasljeđa ne mogu opravdati. Četnički pokret je bio ideološki fašistički, a njegovi članovi su sarađivali sa okupatorima tokom rata.

U intervjuu se razmatraju i slučajevi veličanja Pavla Đurišića i podizanje njegovog spomenika, koje Mijanović ocjenjuje kao dio organizovanog procesa normalizacije četničke ideologije. On smatra da je odnos državnih organa prema ovom spomeniku pokazatelj nemoći institucija kada se suoče sa autoritetom SPC-a.

Mijanović se osvrće i na ponašanje visoki državnih funkcionera koji javno iskazuju poštovanje prema predstavnicima SPC-a, naglašavajući da se tu gubi razlika između privatnog i javnog. Kada državnik u uniformi ljubi ruku svešteniku, to prestaje biti lični čin vjere i postaje javna politička poruka.

Ministarka kulture Tamara Vujović izjavila je da građanska država nije ateistička i da uniforma ne oduzima pravo na vjeru. Mijanović odgovara da sekularnost ne znači progon religije, već zaštitu građana od privilegije bilo koje religije, te naglašava važnost neutralnosti državnih službenika.