Udar na bit Tuza i Malesije: Nacionalno ili vjersko?

Svjedoci smo pokušaja nametanja jednog koncepta identiteta s ciljem da se on predstavi kao jedini legitimni izraz svih građana na ovim prostorima. Postavlja se pitanje da li se iza paravana patriotizma krije potiskivanje drugih i drugačijih, koji su neodvojivi dio ovog kraja.

Apsurdno, nametanjem jedne vjerske kulture pokušava se marginalizovati ona druga - ironično, u Tuzima većinska? Ime Majke Tereze već je prisutno u brojnim katoličkim ustanovama i obilježjima na području Malesije i Tuza. To je dio identiteta katoličke zajednice i niko to ne smije osporavati - naprotiv, to s radošću dijelimo sa svojim komšijama.

Međutim, kada i javna predškolska ustanova, koju pohađaju đeca svih vjera i nacija, ponese isto ime, dok se istovremeno briše i baca na smetlište ime našeg heroja Mahmuta Lekića - nameće se pitanje: kuda nas ovo vodi?

Autentični tuški identitet vjekovima su gradili Albanci - starosjedioci - zajedno sa svim ostalim narodima koji su ovdje živjeli i ponosno se nazivali Tuzanima. Sami Malisori su kroz istoriju vrlo dobro znali ko je ko. Oni su Tuzane i stanovnike okolnih mjesta nazivali isključivo po toponimima: Tuzani, Milješani, Dinošani, Vladnaši, Vranjani...

Aktuelni pokušaji da se svi stanovnici opštine Tuzi podvedu pod zajednički naziv “Malisori” nemaju ni istorijsko utemeljenje ni opravdanje u aktuelnoj stvarnosti. Niti su svi građani naše opštine Malisori, niti su ih sami Malisori (ni danas ni u prošlosti) tako identifikovali.

Nametanje tog imena kao opšteg, pod koje se moraju podvesti svi, može se tumačiti samo kao atak na raznolikost i posebnost same Malesije i Tuza. Da li bi eventualna promjena naziva Osnovne škole “Mahmut Lekić” i imena opštine Tuzi u opštinu Malesija predstavljale konačni završetak te ideje?

Umjesto očuvanja vjekovne multietničnosti, time bi se zaokružio projekat institucionalnog preoblikovanja ovog prostora. Odgovor na pitanje s početka postavlja se sam: nacionalno ovdje niti je iznad vjerskog, niti je neutralno. Nije riječ o patriotizmu, već o potiskivanju pluralizma. Tuzi i Malesija su kroz istoriju opstajali zahvaljujući međusobnom poštovanju, suživotu i uvažavanju svih - i zato je brisanje raznolikosti direktan udar na samu bit ovog kraja.