Ultraortodoksni muškarci u Izraelu ponovo dobili izuzeće od vojne službe

Izraelski parlament je odobrio zakone kojima se zaustavlja prijavljivanje ultraortodoksnih muškaraca u vojsku zemlje, u posljednjem pokušaju vladajuće koalicije premijera Bendjamina Netanjahua da pridobije vjerske političke stranke pred izbore na jesen.

Poslanici su u maratonskoj sjednici u ponedjeljak i utorak glasali za zamrzavanje hapšenja muškaraca ultraortodoksnih Jevreja koji izbjegavaju regrutaciju i za utvrđivanje jevrejskih vjerskih studija kao "temeljne vrijednosti" države.

Oba zakona predstavljaju značajne ustupke Netanjahuove stranke Likud ultraortodoksnim političarima koji žele da formalizuju de fakto izuzeće svoje zajednice od služenja vojske, što je obavezno za većinu jevrejskih muškaraca i žena u Izraelu.

Vojska se već bori sa ozbiljnim nedostatkom ljudstva i mnogi Izraelci su se umorili od dugogodišnjeg sistema koji je ultraortodoksnim muškarcima omogućavao da izbjegavaju službu. Svake godine, oko 13.000 ultraortodoksnih muškaraca dostigne starosnu granicu od 18 godina za regrutaciju, ali manje od deset odsto se prijavi, prema podacima parlamentarnog odbora.

Zakoni dolaze nakon skoro tri godine ratova - od Gaze do Libana i Irana - i prije ljetnje pauze parlamenta - Kneseta. Parlament će nastaviti rad samo nekoliko dana prije sljedećih parlamentarnih izbora 27. oktobra, glasanja koje će takođe biti referendum o Netanjahuovom vođstvu u ratno vrijeme.

Premijer, koji je služio više mandata od bilo kog drugog premijera u istoriji Izraela, dodvorava se ultraortodoksnim Jevrejima na predstojećim izborima. Međutim, Netanjahu se suočava žestokim protivljenjem, uključujući i one unutar sopstvene stranke, čak i načelnika generalštaba vojske.

U pismu upućenom Netanjahuu i ministru odbrane Izraelu Kacu, vojni načelnik Generalštaba izraelske vojske Ejal Zamir kritikovao je predloge zakona, opisujući ih kao "jasno i nedvosmisleno neskladne" sa potrebama vojske.

Izuzeća za ultraortodokse datiraju još od osnivanja Izraela 1948. godine, kada je mali broj studenata pokušao da oživi jevrejski sistem stipendiranja nakon što je uništen tokom Holokausta. Vrhovni sud Izraela kasnije je presudio da su izuzeća nezakonita.

Stručnjaci kažu da zakon kojim se formalizuje proučavanje Tore, temeljnog teksta judaizma, daje državi pravni osnov za suprotstavljanje mišljenjima suda. Zakon je potpuno skrnavljenje Božjeg imena koje je "pljuvanje u lice" izraelskim vojnicima, rekao je lider opozicije Jair Lapid.