Devet evropskih država traži hitne izmjene u kontroli granica

Koalicija devet evropskih zemalja zatražila je od Brisela da produži primjenu vanrednih mjera fleksibilnosti u okviru Sistema ulaska i izlaska (Entry/Exit System – EES), uz obrazloženje da Evropska unija još nije spremna za ukidanje postojećih zaštitnih mehanizama.

U zajedničkom pismu od 7. jula, u koje je imao uvid Politico, Belgija, Francuska, Njemačka, Grčka, Italija, Malta, Holandija, Portugal i Švajcarska poručile su evropskom komesaru za unutrašnje poslove Magnusu Bruneru da su prvi mjeseci primjene sistema pokazali „značajne poteškoće“ koje se ne smiju potcijeniti.

Ministri su ponovili da podržavaju novi Sistem ulaska i izlaska, ali od Evropske komisije traže da državama članicama omogući nastavak korišćenja ugrađenog vanrednog mehanizma i nakon 6. septembra 2026. godine, kada bi njegova primjena, prema sadašnjim pravilima, trebalo da istekne.

Ovaj mehanizam omogućava graničnim službama da, u izuzetnim slučajevima, privremeno obustave uzimanje otisaka prstiju i skeniranje lica putnika kako bi se smanjile gužve na graničnim prelazima, uz istovremenu registraciju svih osoba koje ulaze ili izlaze iz šengenskog prostora.

Ministri su u pismu zatražili i pisane garancije Evropske komisije da će odluka o ovom pitanju biti donesena prije isteka sadašnjeg perioda fleksibilnosti.

Portparol Evropske komisije Markus Lamert rekao je da Komisija pozdravlja „izričitu posvećenost“ država potpisnica punoj primjeni EES-a i sistematskoj registraciji svih putnika koji nisu državljani Evropske unije. On je podsjetio da važeće zakonodavstvo već sadrži određeni nivo fleksibilnosti, uključujući mogućnost privremene obustave prikupljanja biometrijskih podataka tokom ljeta, te dodao da je Komisija u „bliskom i konstruktivnom kontaktu“ s malim brojem država članica koje imaju poteškoće na pojedinim graničnim prelazima.

„Postoji snažna zajednička volja da sistem uspješno funkcioniše na svim graničnim prelazima“, rekao je Lamert. Pismo dolazi u trenutku kada aerodromi, avio-kompanije i trajektni prevoznici upozoravaju da novi sistem tokom ljetne turističke sezone izaziva duge redove i operativne poteškoće.

Predstavnici industrije smatraju da tehnički i operativni problemi vjerovatno neće biti otklonjeni do početka septembra. Evropska komisija za sada nije nagovijestila da planira produženje važenja postojećih mjera fleksibilnosti nakon 6. septembra niti šire zadržavanje vanrednog mehanizma.