Evropski parlament osudio Zelenskog zbog preimenovanja vojne jedinice

Evropski parlament danas je usvojio amandman kojim kritikuje odluku Volodimira Zelenskog da elitnu ukrajinsku vojnu jedinicu preimenuje po Ukrajinskoj ustaničkoj armiji (UPA) iz perioda Drugog svjetskog rata, što je izazvalo diplomatski spor sa Poljskom.

Velika većina poslanika Evropskog parlamenta glasala je za amandman u kojem se izražava žaljenje zbog „nedavne nepotrebne i ničim izazvane eskalacije“ ukrajinskog predsjednika, uz podsjećanje na dosljednu podršku koju Poljska pruža Ukrajini u borbi protiv ruske invazije.

Amandman su podnijeli poljski poslanik iz Evropske narodne partije Andžej Halicki i njegov njemački kolega Mihael Galer, a uvršten je u izvještaj o napretku Ukrajine na putu ka članstvu u Evropskoj uniji.

U Ukrajini se UPA široko obilježava zbog njene uloge u otporu sovjetskoj vlasti i borbi za ukrajinsku nezavisnost. Međutim, u Poljskoj se UPA uglavnom povezuje s Volinjskim masakrom iz perioda od 1943. do 1945. godine, tokom kojeg su pod nacističkom okupacijom ubijene desetine hiljada Poljaka. Poljska je taj masakr proglasila genocidom, dok Ukrajina odbacuje takvu kvalifikaciju.

Kao odgovor na odluku Zelenskog, poljski predsjednik Karol Navrocki oduzeo je ukrajinskom predsjedniku Orden Bijelog orla, najviše državno odlikovanje Poljske, koje mu je bilo dodijeljeno 2023. godine.

Diplomatski spor odrazio se i na posljednju Konferenciju o obnovi Ukrajine u Gdanjsku, na kojoj je umjesto Zelenskog učestvovala ukrajinska premijerka Julija Sviridenko. Spor bi mogao uticati i na podršku javnosti u Poljskoj članstvu Ukrajine u Evropskoj uniji, kojem se, prema najnovijem istraživanju, protivi 60 odsto poljskih građana.

Zelenski je nedavno priznao da između Ukrajine i Poljske postoje „određena unutrašnja pitanja“ povezana s „teškim trenucima iz naše istorije“, pozivajući obje zemlje da ostanu ujedinjene protiv Rusije i da više gledaju u budućnost nego u prošlost.

U tekstu koji je usvojio Evropski parlament izražava se žaljenje zbog, kako se navodi, „zanemarivanja osjetljivosti i bola Poljske povezanih s procijenjenim desetinama hiljada žrtava UPA i njihovim porodicama“ prilikom donošenja odluke Zelenskog.

Poslanici takođe smatraju da odluka Zelenskog „narušava dobrosusjedske odnose“ i „nije u skladu s evropskim vrijednostima“, te pozivaju na smirivanje tenzija i pomirenje između Kijeva i Varšave.

„Ovo je veoma snažan signal, upozorenje ukrajinskim vlastima da ne stvaraju negativne emocije i da ne djeluju protiv evropskih vrijednosti“, rekao je Andžej Halicki za Euronews nakon glasanja. „Moraju razmišljati o tome kako da postanu dio naše Unije. Ako žele da budu njen dio, moraju poštovati zajednička pravila“, poručio je.

Uprkos amandmanu koji se odnosi na vojnu jedinicu UPA, rezolucija Evropskog parlamenta ponavlja podršku Ukrajini u odbrani od ruske agresije i priznaje napredak zemlje na putu ka članstvu u Evropskoj uniji. Poslanici su naveli da je „budućnost Ukrajine u Evropskoj uniji“ i ocijenili evropsku integraciju te zemlje kao „strateški prioritet za Uniju“.