Kosovski boj i činjenice iz istorije

Iz istorijskih činjenica jasno proizilazi da niko sa područja Zete nije učestvovao u Kosovskoj bici, što govori da su tvrdnje predsjednika Skupštine njegova percepcija ovog događaja, koja nema uporišta u istorijskim izvorima.

Crna Gora je 2026. godine obilježila dva važna jubileja iz njene moderne istorije – 20 godina od obnove državne nezavisnosti i 20 godina otkako je postala članica Ujedinjenih nacija (UN). Umjesto da visoki državni funkcioneri i predstavnici političkih partija dostojanstveno obilježe ove važne jubileje, predsjednik Skupštine Crne Gore i Nove srpske demokratije Andrija Mandić nije se udostojio da građanima Crne Gore čestita Dan nezavisnosti (21. maj).

Štoviše, na svečanosti povodom dvadeset godina od prijema Crne Gore u Ujedinjene nacije, više je govorio o Kosovu nego o Crnoj Gori. Pritom je, govoreći o Kosovskom boju, predsjednik Skupštine bez ijednog argumenta ustvrdio da je Crna Gora prije više od šest vjekova na Kosovu bila na braniku hrišćanstva, kao i da se tada navodno opredijelila za ,,carstvo nebesko“.

Sve što je predsjednik Skupštine kazao, istorijski izvori ne mogu da potvrde. Naprotiv, u kapitalnom djelu „Istorija naroda Jugoslavije“, koja je objavljena 1953. godine u Beogradu, u odrednici ,,Srpske države i Makedonija od XII do XV veka“, detaljno i jasno je opisano ko se u Kosovskoj bici 1389. godine suprotstavio osmanskom emiru Muratu I.

U ovoj odrednici se navodi da su saveznici kneza Lazara Hrebeljanovića na Kosovu polju bili: bosanski vojvoda Vlatko Vuković, koga je poslao bosanski kralj Tvrtko I Kotromanić, odred Hrvata pod banom Ivanom Paližnom, zatim Vuk Branković, i Lazarevi sestrići Stefan i Lazar Musić. O učešću Lazarevog zeta, zetskog vladara Đurađa II Stracimirovića Balšića, razumljivo, nema pomena. Jer on u tom boju nije učestvovao. To potvrđuju eminentni srpski istoričari.

Jedan od najboljih srpskih istoričara Vladimir Ćorović u knjizi „Istorija Srba“ kao saveznike kneza Lazara Hrebeljanovića navodi: bosanski odred pod zapovjedništvom vojvode Vlatka Vuković, hrvatske „krstaše“ pod vođstvom Ivana Paližne, kao i Vuka Brankovića. O učešću zetskog vladara nema pomena.

S druge strane, istaknuti medijavelista Rade Mihaljčić, u svome djelu „Lazar Hrebeljanović“, prvobitno objavljenom 1984, a potom 1989. godine, navodi da je zetski vladar Đurađ II Stracimirović Balšić vojno pomagao osmanskog zapovjednika Šahina prilikom njegovog prodora u Bosnu 1386. godine, ali ne i svoga tasta, kneza Lazara Hrebeljanovića. Zato tvrdnja predsjednika Skupštine Andrije Mandića da je Crna Gora na Kosovu 1389. godine bila na braniku hrišćanstva, kao i da je izabrala „carstvo nebesko“, proizvoljna i netačna.

Napokon i crnogorski istoričari Živko Andrijašević i Milan Šćekić kategorički tvrde da niko iz države Balšića nije učestvovao u Kosovskoj bici. Štoviše, Andrijašević u svom djelu „Crnogorska istorija“, navodi da je Đurađ pristao da sa knezom Lazarom Hrebeljanovićem, Vukom Brankovićem i kraljem Tvrtkom sklopi sporazum protiv Osmanlija i krene na Kosovo, njegova politička sudbina imala bi neslavan kraj. Od njegove zemlje zasigurno ne bi ostalo mnogo, jer bi bila podijeljena između sve snažnijih oblasnih gospodara u Zeti.

Dakle, zetski vladar Đurađ II Stracimirović Balšić nije učestvovao u Kosovskoj bici 1389. godine, ali jeste pomogao osmanskom zapovjedniku Šahinu prilikom prodora u Bosnu. To potvrđuje i istoričar Milan Šćekić u knjizi „Crnogorski vladari“. Štoviše, nekoliko dana poslije Kosovske bitke Đurađ II se nalazio u Budvi, odakle se spremao da posjeti Dubrovnik.

Iz navedenih činjenica jasno proizilazi da niko sa područja Zete nije učestvovao u Kosovskoj bici, što govori da su tvrdnje predsjednika Skupštine njegova percepcija ovog događaja, koja nema uporišta u istorijskim izvorima.