Duplirane plate grčkog klira

Grčka pravoslavna crkva će u avgustu dobiti revidirane mjesečne plate, koje su skoro duplo uvećane u odnosu na dosadašnje, javili su grčki mediji. Ove plate se isplaćuju iz budžeta Republike Grčke, a o povišici je odlučila grčka vlada.

Prema novoj uredbi, koju objavljuje „Εφημερίδα της Κυβερνήσεως”, plata arhiepiskopa Jeronima, kao i aktivnih i titularnih mitropolita, utvrđena je na 4.671,90 eura bruto mjesečno. Episkopi, koji su u eparhijama vikari (pomoćnici) mitropolita, primaće 70% plate mitropolita, što odgovara 3.270,33 eura bruto mjesečno.

Novim propisom plate najviše jerarhije su neposredno povezane s opštim okvirom koji uređuje posebne državne plate. Jedna od važnijih promjena je ukidanje dodatnih finansijskih naknada. Novi tekst zakona izričito predviđa da se „liše gore navedenih plata ne isplaćuje nikakva druga naknada”, čime se ukida prethodni režim u kojem su se mogle osigurati naknade ili dodaci.

Među naknadama koje se prestaju isplaćivati su troškovi nastupa i putovanja, naknade za članstvo u upravnim odborima eparhija ili sinodskim tijelima, ili bilo koja druga dodatna finansijska potpora predviđena prethodnim odredbama. Napominjemo da su svi oni monasi, bez obzira na titulu, a jedan od osnovnih monaških zavjeta je i zavjet siromaštva, što uključuje odricanje od lične imovine.

Povećanje plata za visoke klirike izazvalo je ogorčenje u dijelu javnosti Grčke. Godine 1833. samoproglašena je autokefalnost Crkve u Kraljevini Grčkoj, što je Vaseljenska patrijaršija odbačivala kao raskolnički akt. Međutim, 1850. Vaseljenska patrijaršija je izdala tomos o autokefaliji, prvi takav dokument u crkvenoj istoriji.

Ustav Republike Grčke, koji je stupio na snagu 11. juna 1975. godine, navodi da je „dominantna religija u Grčkoj vjera Istočne Pravoslavne Hristove Crkve”. Vrhovna vlast u Grčkoj crkvi pripada sv. arhijerejskom saboru, koji obuhvata sve eparhijske episkope. Ovi episkopi nose titulu mitropolita, ali se postavljaju tek nakon što ih u tom zvanju potvrdi vlada Grčke.

Stalni sinod, kao izvršno tijelo, predvodi Arhiepiskop Atine i cijele Grčke, koga bira sabor iz redova aktivnih mitropolita. Taj izbor podliježe verifikaciji države: u roku od pet dana od izbora, predsjednik Republike Grčke izdaje dekret o priznanju novoga poglavara, nakon čega se obavlja njegovo ustoličenje.

Na području Republike Grčke ima 81 eparhija, međutim njih 36 nijesu u sastavu Grčke pravoslavne crkve: eparhije Krita i Dodekaneza, kao i svi manastiri Svete Gore, nalaze se pod direktnom jurisdikcijom Vaseljenske patrijaršije. I plate i penzije nižega grčkog sveštenstva isplaćuje država, po stopama usporedivim s onima za učitelje. Grčka crkva je prethodno kompenzirala Republiku Grčku uplaćujući porez od 35% na redovne crkvene prihode, ali je taj porez ukinut Zakonom br. 3220 2004. godine.