Crnogorski PEN centar protiv preimenovanja biblioteke "Radosav Ljumović"

Crnogorski PEN centar se usprotivio najavljenom preimenovanju podgoričke Narodne biblioteke „Radosav Ljumović“, ocjenjujući da bi uklanjanje imena španskog borca i antifašiste predstavljalo pokušaj brisanja antifašističkog nasljeđa iz kulturnog života Glavnog grada.

Iz te organizacije pozvali su nadležne institucije da odmah obustave taj postupak i javno se odrede prema inicijativi. Crnogorski PEN centar je saopštio da imenovanje javnih ustanova nije puka administrativna odluka, već čin koji nosi snažnu simboličku poruku. „Radosav Ljumović bio je španski borac i antifašista, a njegovo ime biblioteku smješta u tradiciju otpora fašizmu, istu onu tradiciju na kojoj počiva obnovljena crnogorska državnost. Ukloniti to ime znači ispisati antifašističko nasljeđe iz srca kulturnoga života glavnog grada“, navodi se u saopštenju.

PEN centar problematizuje i sastav tijela koje odlučuje o imenu jedne od najvažnijih kulturnih ustanova u Podgorici, navodeći da se u njemu nalaze osobe čije je javno djelovanje, kako tvrde, u suprotnosti s vrijednostima koje biblioteka treba da baštini. U tom kontekstu pominju Bećira Vukovića, Novicu Đurića i Emila Labudovića, naglašavajući njihovu medijsku ulogu tokom ratnih devedesetih.

„Riječ je o ljudima čija javna i medijska uloga tokom ratnih devedesetih pripada onoj struji koja je jezikom medija pripremala, pravdala i raspirivala nasilje, mržnju i ratnu propagandu“, ističu iz PEN centra. Oni smatraju da inicijativa za preimenovanje biblioteke nije izolovan slučaj, već dio šireg procesa izmjene simboličkog prostora Crne Gore. „Pokušaji da se simbolički prostor Crne Gore korak po korak prekroji, da se antifašistička memorija potisne, nijesu slučajni, već predstavljaju nastavak sramotne epizode u kojoj se pod plaštom ‘ispravljanja istorije’ rušilo upravo ono na čemu Crna Gora počiva – njezino interkulturno tkivo i uzajamno poštovanje različitih tradicija koje su ovu zemlju činile i čine cjelinom“, poručuju iz PEN centra.

Zahtijevaju od Glavnog grada Podgorice i Ministarstva kulture da se javno izjasne o inicijativi i saopšte koje će korake preduzeti, kao i da se preispita legitimitet i sastav tijela koje donosi ovakve odluke. „Svaka odluka o javnom pamćenju mora se donositi transparentno, uz stručnu i javnu raspravu, a ne po kratkom postupku i mimo očiju građana“, navodi se u saopštenju.

Poruku zaključuju ocjenom da biblioteka mora ostati mjesto očuvanja, a ne brisanja kolektivnog pamćenja. „Biblioteka je čuvarka pamćenja i nećemo dozvoliti da postane mjesto njegova brisanja“, zaključuje se u saopštenju Crnogorskog PEN centra.