Zločin u Srebrenici najbolje dokumentovan

Dragan Popović, autor knjige 'Gubljenje ljudskosti – Srebrenica kao istorijska činjenica', izjavio je da nema zločina u novijoj istoriji koji je ovako dobro dokumentovan kao zločin u Srebrenici. Ova knjiga je predstavljena u Crnogorskoj akademiji nauka i umjetnosti (CANU), uz podršku Akcije za ljudska prava (HRA).

U saopštenju HRA se navodi da je Ratko Mladić, komandant Glavnog štaba Vojske Republike Srpske (VRS), 12. maja 1992. godine, kada je čuo plan Radovana Karadžića za uspostavljanje etnički čiste srpske države, rekao: 'to je, ljudi, genocid'. Tri godine kasnije, u julu 1995. godine, zajedno sa drugima, naredio je pogubljenje skoro 8.000 bošnjačkih muškaraca i dječaka u Srebrenici. Ovaj zločin su dva međunarodna suda i Sud Bosne i Hercegovine kvalifikovali kao genocid, za koji su i Mladić i drugi osuđeni na doživotne kazne.

Popovićeva knjiga je prva sveobuhvatna naučna studija o tom događaju, njegovim uzrocima i posljedicama. Promocija se održala u susret Međunarodnom danu sjećanja na genocid u Srebrenici 1995. godine. Tea Gorjanc Prelević, izvršna direktorica HRA, naglasila je važnost sjećanja na žrtve i potrebu za suočavanjem s prošlošću.

Popović je objasnio da je cilj knjige da sistematizuje istorijski utvrđene činjenice o genocidu, što do tada nije bilo urađeno. Njegova knjiga se oslanja na stotine izvora, uključujući presude, dokumente iz arhive Haškog tribunala, svjedočenja i istoriografske radove. 'Nema dokumentovanijeg zločina od srebreničkog', rekao je Popović, ukazujući na obim dokumentacije koja uključuje putne naloge, vozače i registarske tablice.

Govoreći o negiranju genocida, istakao je prisutnu relativizaciju i nacionalističke narative koji stvaraju sopstvene verzije istorije. Takođe, osvrnuo se na događaje iz jula 1995. godine, kada je Mladić odlučio o zauzimanju enklave, što je označilo prekretnicu u organizovanim pripremama za masovna pogubljenja.

Na kraju, Popović je naglasio da ovako veliki zločin nije mogao proći neopaženo, te da su informacije o masovnim pogubljenjima brzo došle do javnosti. 'Nije lako prikriti ubijanje više od 8.000 muškaraca', poručio je. Promociji knjige prisustvovali su zvaničnici iz različitih institucija, kao i predstavnici civilnog društva.

Knjiga 'Gubljenje ljudskosti' objavljena je uz podršku projekta 'Zajedno do trajnog mira kroz obrazovanje, dijalog i memorijalizaciju'.