Crna Gora prijavila oko 100 nepravilnosti u projektima finansiranim iz EU fondova

Crna Gora je od 2018. godine kroz sistem za prijavu nepravilnosti evidentirala oko 100 slučajeva nepravilnosti u projektima finansiranim iz fondova Evropske unije. U Ministarstvu finansija ističu da se najveći broj tih slučajeva ne odnosi na prevare, već na administrativne, proceduralne i tehničke propuste, najčešće vezane za javne nabavke, dokumentaciju, izvještavanje i poštovanje procedura.

Trenutno se pred nadležnim sudovima vode dva predmeta koja se odnose na sumnju u nezakonito postupanje. Kako navode iz Ministarstva finansija, korišćenje evropskih sredstava u Crnoj Gori sprovodi se kroz jasno definisane procedure, uz nadzor domaćih institucija i evropskih partnera. Nepravilnosti se rješavaju kroz korektivne mjere, dodatne provjere, finansijske korekcije i povraćaj sredstava.

Poseban akcenat stavljen je na prevenciju, jačanje kontrolnih mehanizama i zaštitu finansijskih interesa Evropske unije, posebno u kontekstu pregovaračkog poglavlja 32 – Finansijska kontrola, koje je Crna Gora privremeno zatvorila početkom ove godine. Prema podacima AFCOS kancelarije, od početka korišćenja IMS sistema za prijavu nepravilnosti 2018. godine do danas, evidentirano je oko 100 slučajeva, a najveći dio odnosi se na administrativne i proceduralne propuste.

U prethodnom periodu vođeno je više postupaka pred nadležnim institucijama, uključujući prekršajne, upravne i istražne postupke. Trenutno je u toku oko deset postupaka različite vrste, dok se dva predmeta nalaze u fazi krivične istrage. U slučajevima gdje se utvrdi nepravilno korišćenje sredstava, primjenjuju se finansijske korekcije i mjere povraćaja sredstava, čime se štite i državni i evropski finansijski interesi.

Crna Gora prati standarde EU Direktive o zaštiti zviždača, a zaštita prijavilaca nepravilnosti uređena je Zakonom o zaštiti zviždača. AFCOS kancelarija i Agencija za sprečavanje korupcije kontinuirano organizuju obuke za podizanje svijesti o ovim mehanizmima. Evropska komisija kontinuirano prepoznaje napredak Crne Gore u jačanju AFCOS sistema i međuinstitucionalne saradnje.

Ministarstvo finansija naglašava da je cilj dalje jačanje funkcionalnosti sistema i puna harmonizacija sa evropskim praksama do 2028. godine. Preporuke Evropske komisije i OLAF-a odnose se na unapređenje postojećih kapaciteta, što je standardan dio procesa evropskih integracija. Crna Gora kroz višegodišnje iskustvo u sprovođenju IPA fondova stekla značajno institucionalno iskustvo u upravljanju evropskim sredstvima.