Non-pejper EK o vladavini prava u Crnoj Gori: Napredak i upozorenja

Evropska komisija je sačinila neformalni dokument non-pejper koji se odnosi na stanje vladavine prava u Crnoj Gori, konkretno na obaveze u ključnim poglavljima 23 i 24 u pregovorima sa EU. U dokumentu se navodi da Crna Gora nastavlja da napreduje ka ispunjavanju završnih mjerila, ali da je potrebna dodatna pažnja na usvajanju preostalog zakonodavstva i jačanju administrativnih kapaciteta.

EK ističe da su prethodne reforme u pravosuđu počele da daju rezultate, a posebno je pozitivno ocijenjen nastavak sprovođenja Strategije reforme pravosuđa i pokretanje ustavnih izmjena koje jačaju nezavisnost Sudskog i Tužilačkog savjeta. Ipak, upozorava se na kašnjenja u imenovanjima na najvišim pravosudnim funkcijama, što utiče na efikasnost rada institucija.

U oblasti borbe protiv korupcije, EK ocjenjuje da je nastavljen napredak u jačanju institucionalnog i zakonodavnog okvira. Usvajanje novog akcionog plana za period 2026–2027 i predlog izmjena Ustava koji ukidaju imunitet premijeru i ministrima u slučajevima zloupotrebe službenog položaja su pozitivni koraci. Međutim, Agencija za sprječavanje korupcije i dalje nema dovoljno zaposlenih i sredstava za efikasan rad.

Kada je riječ o organizovanom kriminalu, zakonodavni okvir je uglavnom usklađen sa pravnim standardima EU. EK pozitivno ocjenjuje rad Specijalnog državnog tužilaštva i međunarodnu saradnju, ali naglašava potrebu za jačanjem bilansa pravosnažnih presuda u predmetima organizovanog kriminala i pranja novca.

U kontekstu medijske slobode, EK navodi da mediji funkcionišu u okruženju koje omogućava slobodan i nezavistan rad, ali su prijavljena 33 slučaja zastrašivanja novinara, većinom žena. Takođe, naglašava se loš socio-ekonomski položaj medijskih radnika, s tim da skoro tri četvrtine njih zarađuje manje od prosječne plate u državi.