Manastir Svete Trojice u Pljevljima 1913. godine

Određene političke strukture u Crnoj Gori su 2019. godine pokušale da otmu imovinu Srpske pravoslavne crkve, uz podršku pojedinih kvasistoričara, koji su osporavali postojanje Srpske pravoslavne crkve na tom području već osam vekova. Iako su se pozivali na navodnu nasilnu promjenu iz 1918. godine, takvim raspravama nema smisla pristupati, jer su svi svesni istine.

Da bismo razjasnili situaciju, potrebno je izneti dokaze o statusu manastira Svete Trojice u Pljevljima 1913. godine, kada je to područje pripadalo Kraljevini Crnoj Gori. Donosimo facsimil dokumenta o imenovanju o. Seraafima Đarića za privremenog starešinu manastira Svete Trojice. Poznati duhovnik i nacionalni radnik Đarić je ubijen od komunista kao iguman tog manastira 1. decembra 1941. godine. Imenovanje je potpisao mitropolit u Pljevljima, sveštenik Dimitrije Šiljak, 4. (17.) maja 1913. godine.

Dokument potvrđuje da je manastir bio pod jurisdikcijom Srpske pravoslavne crkve. Izvor dokumenta je Arhiv Jugoslavije, fond 69 – Ministarstvo vera Kraljevine Jugoslavije, fasc. 215. U članku o životu igumana Seraafima Đarića biće objavljen ceo tekst ovog dokumenta.

Neki srpski istoričari su u poslednjih 20-30 godina ulazili u marginalne rasprave o tome da li je pravoslavna crkva u Crnoj Gori do Prvog svetskog rata bila autokefalna ili ne. Međutim, to je manje važno pitanje. Tokom 1918-1920. godine vršeno je ponovno ujedinjenje svih delova Srpske crkve, bez obzira na njihovu autokefalnost. Sedište srpskih patrijarha tada je bilo u Austro-Ugariji, u Sremskim Karlovcima, a ne u Kraljevini Srbiji.

Srpski narod je 1918. godine želeo ujedinjenje crkve i ukidanje podela koje su prouzrokovali neprijatelji srpskog naroda. Za primer navodimo dokument iz 1889. godine iz Arhiva Srpske pravoslavne crkvene opštine u Varaždinu, gde je kraljevski županijski tajnik, Stjepan plemeniti Belošević, obraćao „Slavnom predsedništvu srpsko-pravoslavne crkvene obštine Varaždin“. To pokazuje da su državni organi bili svesni čijoj crkvi pripada ta zajednica.