Del Arno bend: Rege muzika kao simbol otpora i promjene

Del Arno bend, poznat po svojoj rege muzici, osnovan je 1986. godine u Beogradu. Tokom četiri decenije postojanja, bend je okupio brojne iskusne muzičare, a trenutnu postavu čine: Ljuba Spasić (bubnjevi), Ivan Hočevar (bas), Marin Petrić Puroni (udaraljke), Đorđe Ćurčić, Toni Igrutinović (gitare), Rodoljub Katić, Nemanja Mijatović i Mihailo Tadić (klavijature), Andrija Petrović (trombon), Aleksandar Rilak (alt saksofon), Duško Trnavac (tenor saksofon) i Jovan Matić (vokal). Jovan Matić, frontmen benda i pionir regea na Balkanu, u razgovoru za Pobjedu naglašava da rege muzika nosi poruku otpora i kritičkog mišljenja.

Matić ističe da se sistem, koji naziva Babilonom, ponaša kao i svaki drugi tokom istorije. „Dok je na vrhuncu moći dopušta kritička mišljenja, jer to je pokazatelj njegove superiornosti. Kada krene pad, ona se suzbijaju“, objašnjava Matić. On ukazuje na problem konzumerističkog liberalnog kapitalizma, ističući da se važni datumi, poput onog koji obilježava sjećanje na Boba Marlija, pokušavaju svesti na obične materijalističke žurke. „Ljudi koji su razumjeli poruke kralja regea nose baklju otpora sistemu“, dodaje on.

Na pitanje o atmosferi u februaru, mjesecu rege muzike, Matić odgovara da ove godine dolazi u vrijeme opštih previranja i ozbiljnih promjena u odnosima svjetskih sila. „Žalosno je da 30 godina nakon raspada bivše države nijesmo napravili značajnije iskorake u pravcu boljeg razumijevanja“, naglašava Matić. Dok se svi prisjećamo odnosa u Evropi 30 godina nakon Drugog svjetskog rata, Matić smatra da su obični ljudi, posebno mlađi, ostvarili pomak, ali „elite“ uporno vuku unazad.

Matić dodaje da u savremenom kapitalističkom kontekstu poruke Boba Marlija gube na značaju. „Problem konzumerističkog liberalnog kapitalizma jeste da se sve banalizuje i svodi na profit. Ljudi koji slave njegove poruke razumiju stanje u Babilonu“, naglašava on. Objašnjava koliko je važno obilježavati ovakve datume, ističući da to može biti čin lične pobune ili kolektivnog podsjećanja koje može ugroziti moćnike.

Osim toga, Matić se osvrće na značaj regea kao glasa potlačenih. „Rege muzika, da bi zadržala svoju buntovničku komponentu, mora biti izvan glavnih tokova. Nema za rege ni sponzora, niti marketinške pomoći“, kaže on. U tom smislu, sistem je, kako tvrdi, vješto otupio oštricu svake buntovne muzike, ali rege ostaje žilava muzika koja ne pristaje na kompromise.

Februar je posebno značajan za Matića jer mu je 6. februara rođendan, a sada je i mjesec rege muzike. “To je dodatni razlog za slavlje”, kaže on. Osvrće se i na ovogodišnju dodjelu Gremi nagrade za najbolji rege album Keznamdiju, ističući da nije imao priliku da presluša album, ali da ukoliko se drži rootsa, to potvrđuje značaj koji je roots imao za globalizaciju regea.

Na kraju, Matić objašnjava kako je njegov solo album „Intimno“ doživljen od strane publike. „Veoma sam zadovoljan kako se stvari odvijaju oko njega, a uskoro krećemo sa koncertnim izvođenjem“, dodaje Matić. O albumu sa Kojotom „Iznova počinjem“, Matić smatra da je to veoma uspješan album koji pomaže cijelom rege pokretu u regionu. U razgovoru se osvrnuo i na uticaj medija i društvenih mreža, naglašavajući opreznost prema vještačkoj inteligenciji i njenoj mogućoj ulozi u kreativnim industrijama.