Novo izdanje knjige o Pavlu Đurišiću Radoja Pajovića objavljeno

Novo izdanje knjige istoričara dr Radoja Pajovića „Pavle Đurišić – kontroverzni četnički vojvoda“ objavljeno je u izdanju Matice crnogorske kao drugo crnogorsko, poslije prvog iz 2005. godine. Knjiga je prvobitno nastala za potrebe edicije „Tragom izdaje i zločina“ i objavljena je u Zagrebu, da bi kasnije bila dopunjena i proširena za crnogorsko izdanje.

- Kako je ranije najavljeno, ponovno objavljivanje Pajovićeve studije je reakcija, odgovor Matice crnogorske na agresivno veličanje kvislinškog četničkog pokreta i pokušaje neargumentovanog istorijskog revizionizma retrogradnih i nacionalističkih struktura u crnogorskom društvu. Autorova želja je bila da ovom studijom dokumentovano, što realnije i svestranije prikaže Đurišićevu ličnost i ulogu u četničkom pokretu Draže Mihailovića, konkretnu kolaboraciju i zločine neophodne za razumijevanje njegovog karaktera.

Ova studija o Pavlu Đurišiću obiluje podacima o vojnoj strukturi Đurišićeve organizacije, o četničkom političkom i velikodržavnom programu, italijanskim podacima o Đurišićevim političkim i nacionalnim stavovima, kao i o stavovima o NOP-u, Muslimanima i počinjenim zločinima. Radoje Pajović izvršio je za crnogorsko izdanje dopune na bazi novih naučnih saznanja, navodi se u saopštenju. U inostranim arhivima, dodaju, postoji bogata arhivska građa o Drugom svjetskom ratu, koja je postala dostupna istraživačima tek od 1995. godine, tj. poslije isteka vremenske distance od 50 godina.

– Takav je slučaj i sa italijanskim arhivima – Istorijskim (diplomatskim) arhivom pri MIP-u, Centralnim državnim arhivom i Istorijskim arhivom pri Glavnom generalštabu Vojske. Tokom posljednjeg studijskog boravka u Italiji pronašao sam nekoliko hiljada italijanskih dokumenata o Drugom svjetskom ratu na tlu Crne Gore, među kojima i ona koja govore o četničkom pokretu Draže Mihailovića. Među njima ima, naravno, i onih koja govore o Pavlu Đurišiću, njegovim političkim stavovima i njegovoj tajnoj saradnji sa italijanskim okupatorom u toku januara, februara i marta 1942. godine. U tom periodu Pavle Đurišić je imao osam susreta sa zvaničnim predstavnicima italijanskog okupatora, koji do sada nijesu bili poznati našoj ni naučnoj, a kamoli široj javnosti.

U prilozima za knjigu objavljujemo 12 italijanskih dokumenata u prevodu i originalu (na italijanskom jeziku). Ta dokumenta gotovo senzacionalistički otkrivaju mnoge nepoznate momente iz života i djelovanja Pavla Đurišića – navodi se u predgovoru, ističe Matica. Matica crnogorska duguje, kažu, zahvalnost nosiocima autorskih prava, porodici pokojnog akademika dr Radoja Pajovića, istaknutog istoričara, montenegriste i člana Matice crnogorske. Knjigu ispred izdavača potpisuje Ivan Ivanović, generalni sekretar Matice crnogorske. Knjiga „Pavle Đurišić – kontroverzni četnički vojvoda“ je objavljena u okviru biblioteke „Studije, kritike, eseji“.