NASA-in rover otkrio drevnu rijeku na Marsu

NASA-in rover Perseverance otkrio je podzemne ostatke drevne riječne delte na Marsu, predstavljajući neke od najstarijih dokaza da je voda nekada tekla po površini te planete. Istraživači su saopštili da je rover sa šest točkova otkrio geološke strukture na dubini do 35 metara dok je prelazio 6,1 kilometar terena unutar kratera Jezero, koji se nalazi na sjevernoj hemisferi Marsa.

Perseverance je identifikovao slojevite sedimente i erodirane površine koje ukazuju na postojanje delte, koja je stara između 3,7 i 4,2 milijarde godina. Mars je, poput Zemlje, nastao prije oko 4,5 milijardi godina, što znači da je ova delta postojala prilično rano u njegovoj istoriji. Ova delta je starija od slične obližnje površinske strukture poznate kao Zapadna delta, koja potiče iz perioda prije oko 3,5 do 3,7 milijardi godina.

Instrument RIMFAX na roveru šalje radarske impulse nadole i bilježi signale koji se odbijaju od podzemnih struktura, što omogućava trodimenzionalno mapiranje podzemlja. Novi nalazi zasnovani su na podacima prikupljenim od septembra 2023. do februara 2024. tokom 250 marsovskih dana. Pošto se voda smatra ključnom za mogućnost nekadašnjeg života na Marsu, dokazi o njegovoj vlažnoj prošlosti su od posebnog značaja.

“Na osnovu struktura koje je mapirao RIMFAX, vjerujemo da je krater Jezero nekada bio drevno okruženje bogato vodom, sposobno da sačuva biosignature“, izjavila je planetarna naučnica sa UCLA Emili Kardareli, članica naučnog tima Perseverancea. Biosignatura označava hemijski ili fizički dokaz koji ukazuje na nekadašnji ili sadašnji život.

Naučnici su prošle godine saopštili da uzorak stijene koji je Perseverance prikupio u krateru Jezero sadrži potencijalnu biosignaturu koja ukazuje na drevni mikrobni život. Ta stijena je stara između 3,2 i 3,8 milijardi godina. Perseverance od 2021. istražuje krater Jezero i vjeruje se da su riječni kanali prelazili preko ivice kratera formirajući jezero.

“Veoma je uzbudljivo što je RIMFAX mogao da pruži tako detaljan uvid u ove naslage i time pomogne da se riješi zagonetka njihovog porijekla“, rekao je planetarni naučnik sa UCLA i koautor studije Dejvid Pejdž. Kineski naučnici su prošle godine saopštili da je radar korišćen na kineskom roveru Zhurong otkrio podzemne dokaze koji liče na pješčane plaže duž obale okeana koji je možda nekada postojao na sjevernim ravnicama Marsa.

“Vremenom smo vidjeli sve više dokaza o tečnoj vodi na površini Marsa, što dodatno potvrđuje da je radar koji prodire ispod površine izuzetno vrijedan alat za proučavanje planetarne geologije“, dodala je Kardareli.