Najstarije zvijezde Mliječnog puta otkrivaju starost svemira od 13,6 milijardi godina

Istraživači s Univerziteta u Bolonji i Lajbnicovog instituta za astrofiziku u Potsdamu otkrili su da galaksija Mliječni put, koja uključuje naš Sunčev sistem, vjerovatno ima starost od 13,6 milijardi godina. Ova saznanja, objavljena 6. marta 2026. godine, izazivaju nova razmatranja u vezi sa Hablovom napetosti.

Elena Tomazeti, doktorantkinja na Univerzitetu u Bolonji i glavna autorka studije, istakla je da je projekt pokazao kako kombinovanje različitih stručnosti može otvoriti nove prozore na fundamentalna pitanja. Hablova konstanta, koja mjeri brzinu širenja svemira, ostaje jedno od najdiskutovanijih pitanja u modernoj kosmologiji, a njena tačna vrijednost i dalje izaziva rasprave.

Različite metode mjerenja do sada su dale oprečne rezultate. Dok opservacije zasnovane na varijabilnim zvijezdama Cefeida i supernova sugerišu mlađi svemir star od 13 milijardi godina, mjerenja prema kosmičkom mikrovalnom pozadinskom zračenju ukazuju na sporije širenje i stariji svemir od oko 14 milijardi godina.

Prema riječima Tomazetija, mjerenje starosti zvijezda je složen izazov, ali savremeni podaci omogućavaju postizanje neviđene preciznosti. Istraživački tim se fokusirao na starost najstarijih zvijezda u Mliječnom putu, što može pružiti robusnu donju granicu starosti svemira.

Tim je koristio katalog starosti zvijezda razvijen na AIP-u, koji sadrži procjene starosti za više od 200.000 zvijezda. Podaci iz misije Gaia Evropske svemirske agencije pružili su precizna mjerenja, omogućavajući tako naučnicima da odrede zvjezdana svojstva sa neviđenom tačnošću.

Kristina Čijapini, viša naučnica na AIP-u, naglasila je da je misija Gaia pretvorila Mliječni put u laboratoriju za kosmologiju bliskog polja. Očekuje se da će buduća objavljivanja podataka dodatno poboljšati procjene starosti svemira i Hablove konstante.