Ribarstvo bez granica: Uticaj zatvaranja poglavlja 13 za Crnu Goru

Zatvaranje poglavlja 13 u pregovorima sa Evropskom unijom donosi važne promjene za ribarstvo u Crnoj Gori. Dr Aleksandar Joksimović iz Instituta za biologiju mora iz Kotora ističe da su vjekovne ribarske prakse prepoznate u tim pregovorima, a zatraženo je i izuzeće za mreže potegače u Boki.

Prema njegovim riječima, ribarske resurse ne možemo posmatrati kao isključivo crnogorske, jer ribe slobodno migriraju kroz mora. Zajednička ribarska politika Evropske unije (ZRP) jasno definiše pravila upravljanja ribljim fondovima, flotom i tržištem ribe. Joksimović objašnjava da je ribarstvo jedan od najjasnijih primjera zajedničkog djelovanja unutar EU, naglašavajući da resursi ribe nemaju pasoše.

Zajednička ribarska politika EU ima za cilj zaštitu ribljeg fonda, održivo upravljanje resursima i jačanje međunarodne saradnje. Kroz evropske fondove, ZRP pruža podršku ribarima, uključujući modernizaciju flote i opreme. „Kada uđemo u porodicu evropskih zemalja, naši nacionalni zakoni više neće biti važni“, naglašava Joksimović.

Tokom pregovora, posebno je istaknuto očuvanje tradicionalnog ribolova. Crna Gora je dobila tri derogacije za očuvanje vjekovnih praksi ribolova, među kojima su i izuzeća za korišćenje obalnih mreža potegača i ograničenja visine mreža na otvorenom moru. „To je nešto što traje skoro 800 do 900 godina i želimo da to ostane tradicija“, tvrdi Joksimović.

Istovremeno, pritisci na divlje riblje fondove su sve izraženiji, što povećava značaj marikulture. Dr Milica Mandić iz Instituta za biologiju mora navodi da je marikultura ključni odgovor na smanjenje količine ribe u moru zbog prekomjernog izlovljavanja i klimatskih promjena. „Marikultura je način da se prevaziđu situacije smanjenja divlje ribe“, objašnjava Mandić.

U Crnoj Gori, sektor marikulture je još uvijek slabo razvijen. Zbog toga, Institut za biologiju mora, uz podršku evropskih fondova, intenzivno radi na jačanju svojih kapaciteta. „Uspjeli smo da formiramo savremenu Laboratoriju za uzgoj kamenica i školjki“, dodaje Mandić.

Laboratorija omogućava uzgajivačima da se upoznaju sa procesom proizvodnje, a izgradnja je realizovana kroz projekat Food4Health. Iako zatvaranje poglavlja 13 ne znači kraj obaveza, u Institutu smatraju da ulazak u EU otvara novu razvojnu fazu za Crnu Goru.

„Danom ulaska u Evropsku uniju počinje nova era Crne Gore. Najvažnije je da u fokusu svih politika bude korist običnog čovjeka, ribara i zajednica koje žive od mora“, zaključuje Joksimović.