Evropa: Dolče vita sa AI?

Evropa se suočava s izazovima kao što su anemičan privredni rast, starenje država blagostanja i nedostatak političkih lidera centrističke orijentacije, što nagovještava mogućnost dužničke krize u narednim godinama. Međutim, prednost slobodnog vremena u odnosu na rad možda će se pokazati kao ključna u dobu izobilja koje donosi vještačka inteligencija.

Prema mišljenju Kennetha Rogoffa, Evropska unija bi mogla postati jedan od najvećih gubitnika revolucije vještačke inteligencije, dok će Kina i Sjedinjene Države ostaviti njene privrede daleko iza sebe. Visoko poresko opterećenje i fragmentisana tržišta kapitala otežavaju privlačenje vrhunskih AI stručnjaka, a sveobuhvatna državna regulativa obeshrabruje osnivanje novih preduzeća.

Njemačka, kao najveća evropska ekonomija, suočava se s praktičnom stagnacijom, dok ponovno naoružavanje dodatno opterećuje javne finansije. Nedostatak političkih lidera sposobljenih da obuzdaju populističke pokrete predstavlja dodatni izazov. Ipak, Evropa ima ključnu prednost: njena društva su se, u prilagođavanju svijetu izobilja, udaljila od američkog i azijskog modela. Evropski građani više cijene slobodno vrijeme, zajednicu i kulturu, koristeći duže odmore i provodeći više vremena sa porodicom.

Evropska unija pokušava da izgradi društvo izobilja, ali to može potkopati ekonomsku dinamiku potrebnu za postizanje tog cilja. Ako globalne realne kamatne stope ostanu visoke, javni dug bi mogao dodatno usporiti privredni rast. U tom kontekstu, evropske privrede bi se mogle suočiti sa velikim šokom bez mogućnosti da izdrže novi dužnički ili finansijski pritisak.

Međutim, ako vještačka inteligencija donese značajno povećanje produktivnosti, Evropa bi mogla postati vodeća svjetska destinacija za kvalitet života. Njena prilagodba na novo doba mogla bi privući ljude da ne samo kupuju luksuznu robu, već i da uče kako da najbolje iskoriste svoje slobodno vrijeme.

Evropski sistem poreza na dodatu vrijednost (PDV) može se prilagoditi ekonomiji poslije rada, što bi moglo olakšati prelazak na novi ekonomski model. Porezi na potrošnju su efikasniji i manje remete ekonomske podsticaje, dok se prihodi od PDV-a mogu koristiti za podršku domaćinstvima s niskim i srednjim prihodima.

Međutim, izazovi poput imigracije ostaju. Evropske države imaju poteškoća u integraciji migranata, a to može dovesti do dodatnog opterećenja na socijalne sisteme. Ljudi sa više slobodnog vremena i manje ekonomskih mogućnosti mogu postati osjetljiviji na konkurenciju doseljenika, što može stvoriti toksičnu političku atmosferu.

U narednih deset godina, uz napredak zelenih tehnologija, Evropa bi se mogla naći na pravoj strani energetske istorije. Suprotno tome, oslanjanje na fosilna goriva u SAD-u može dovesti do viših troškova energije. Osim toga, Evropa nema klasu tehnoloških oligarha koja je prisutna u Sjedinjenim Državama, što može pomoći u očuvanju demokratskih normi.

Iako se Evropa suočava s ozbiljnim izazovima, ako vještačka inteligencija ispuni očekivanja i donese materijalno izobilje, njena najveća komparativna prednost može biti u demonstraciji kako se može dobro živjeti u svijetu koji će ovi sistemi stvoriti. Ipak, Evropa mora pronaći način kako da dođe do tog doba.