Evropa uvozi rekordne količine ruskog gasa

Evropa je u prvoj polovini ove godine uvezla rekordne količine ukapljenog prirodnog gasa (LNG) iz ruskog postrojenja Jamal LNG, svega nekoliko mjeseci prije stupanja na snagu zabrane EU. Prema podacima analitičke kompanije Kpler, uvoz iz tog postrojenja, kojim upravlja ruski Novatek, dostigao je 9,89 miliona tona, što je 18 odsto više nego u istom periodu prošle godine, piše Financial Times.

Podaci ukazuju na ključnu ulogu koju Evropa i dalje ima u održavanju rada vodećeg ruskog energetskog postrojenja, dok rat Moskve protiv Ukrajine ulazi u petu godinu. Prema procjenama nevladine organizacije Urgewald, Evropa je za ove isporuke platila oko šest milijardi EUR, prenosi SEEbiz.

Glavni evropski kupci u prvoj polovini ove godine bili su Francuska, Belgija i Španija, koje su iz postrojenja Jamal uvezle 3,6 miliona, 2,9 miliona, odnosno 2,7 miliona tona gasa. Aktivista za sankcije u organizaciji Urgewald, Sebastian Reters, ocijenio je te brojke kao „zapanjujuće“, posebno zato što se „ne dešavaju u vakuumu“, već odražavaju period pojačanih ruskih napada na ukrajinsku energetsku infrastrukturu i civilne ciljeve.

Prema važećim pravilima EU, zabranjena je kupovina ruskog LNG putem kratkoročnih ugovora, što znači da svaka pošiljka sa Jamala namijenjena Evropi zahtijeva potvrdu carinske uprave zemlje uvoznice da je prodaja obavljena na osnovu dugoročnog ugovora. Potpuna zabrana uvoza ruskog LNG u EU na osnovu dugoročnih ugovora stupa na snagu 1. januara naredne godine, što će Rusiju primorati da traži alternativna tržišta. Zabrana uvoza gasa koji se transportuje gasovodima uslijediće kasnije tokom te godine.

Spremnost Evrope da prima pošiljke sa Jamala do sada je bila ključna za funkcionisanje tog projekta, smještenog na ruskom Arktiku, koji zavisi od male flote specijalizovanih tankera klase Arc7 za plovidbu kroz led. Kapacitet isporuke postrojenja u velikoj mjeri zavisi od brzog prihvata tih brodova u evropskim lukama, dok je alternativna ruta preko Sjevernog morskog puta ka Aziji rizičnija i znatno duža. Dok je Evropa u prvoj polovini godine primila više LNG sa Jamala, isporuke za Aziju pale su za 74 odsto, na nešto više od 510 hiljada tona.