Crna Gora na pragu integracije u energetsko tržište EU

Crna Gora je ispunila gotovo sve obaveze neophodne za integraciju u energetsko tržište Evropske unije, čime se pozicionira kao pouzdan partner EU i zemalja regiona, ali i kao sigurna destinacija za ulaganja u obnovljive izvore energije. To je poručeno na panelu „Značaj i uloga Evropske unije u kreiranju investicionog ambijenta u Crnoj Gori“, održanom u okviru petog Simpozijuma energetike EPCG NET u Budvi.

Ministar energetike i rudarstva Admir Šahmanović kazao je da je Crna Gora završila gotovo sve obaveze iz oblasti energetike i da se trenutno čeka verifikacija Evropske komisije kako bi država mogla da zatvori Poglavlje 15. "EPCG – Uspjeli smo da završimo gotovo sve obaveze koje nas vode ka integraciji u energetsko tržište EU. To znači da danas imamo zakonodavni okvir usklađen sa najrazvijenijim evropskim državama, što je najbolja moguća poruka investitorima" – rekao je Šahmanović.

On je istakao da je Crna Gora već pokrenula proces spajanja energetskih tržišta, usvojila ključne zakone i Nacionalni energetski i klimatski plan, te otvorila prostor za novi investicioni ciklus. Prema njegovim riječima, rast potrošnje energije u Evropi, usljed razvoja vještačke inteligencije, data centara i novih tehnologija, predstavlja veliku razvojnu šansu za Crnu Goru.

– Neće biti presudno da li je neka država mala ili velika, već da li ima energiju ili nema. Crna Gora ima priliku da postane važan strateški partner Evropske unije i mjesto sa kojeg će se iz zelenih izvora snabdijevati evropsko tržište – poručio je Šahmanović.

Poseban značaj, kako je naveo, ima podmorski energetski kabl sa Italijom, kao i planovi za izgradnju drugog kabla, što bi Crnu Goru dodatno pozicioniralo kao energetsko čvorište regiona. Ambasador Evropske unije u Crnoj Gori Johann Sattler ocijenio je da je Crna Gora pokazala političku zrelost, organizovanost i kredibilitet koji dodatno jačaju povjerenje investitora.

"EPCG – Evropski put je prije svega put reformi. Crna Gora pokazuje liderstvo i moje očekivanje je da će biti prva zemlja regiona koja će završiti proces integracije u jedinstveno evropsko tržište" – rekao je Sattler. On je podsjetio da su koristi evropskih integracija već vidljive kroz pristupanje SEPA sistemu, koje je značajno smanjilo troškove međunarodnih novčanih transfera između Evropske unije i regiona.

Ministarka javnih radova Majda Adžović poručila je da evropski standardi predstavljaju jednu od najvećih konkurentskih prednosti Crne Gore – "Oni nijesu prepreka, već razlog zbog kojeg naši projekti postaju kvalitetniji, održiviji i privlačniji međunarodnim investitorima i finansijskim institucijama" – istakla je Adžović.

Ambasadorka Italije u Crnoj Gori Andreina Marsela ocijenila je da Crna Gora, zahvaljujući geografskom položaju, korišćenju eura i evropskom putu, ima potencijal da postane regionalni energetski hub. – Crna Gora nije samo susjed Italije, već zemlja koja omogućava pristup čitavom regionu. Upravo zbog toga ima izuzetnu razvojnu perspektivu u energetskom sektoru – kazala je Marsela.

Predstavnici Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD), Razvojne banke Crne Gore i UNDP-a saglasni su da energetika ostaje jedna od najperspektivnijih razvojnih grana, uz značajan potencijal za nova ulaganja u obnovljive izvore energije, energetsku infrastrukturu i zelenu tranziciju. Sa panela je poručeno da Crna Gora danas ima istorijsku priliku da, zahvaljujući reformama, evropskim integracijama i prirodnim resursima, postane jedan od ključnih energetskih partnera Evropske unije u regionu Zapadnog Balkana.