Skoro 20 odsto žena manje zaposleno na Zapadnom Balkanu, razlike u platama prisutne

Povodom Međunarodnog dana žena, RCC skreće pažnju na ukorijenjene razlike u zapošljavanju i platama žena i muškaraca na tržištu rada u cijelom regionu Zapadnog Balkana, što ističe potrebu za pojačanim i bolje koordiniranim nastojanjima da se obaveze poštivanja rodne ravnopravnosti pretvore u konkretne rezultate.

“Podaci pokazuju da je u prosjeku samo 51 odsto žena na Zapadnom Balkanu zaposleno, u poređenju sa 70 odsto muškaraca, što je razlika od skoro 20 posto, odnosno skoro dvostruko više od prosjeka rodnih razlika u Evropskoj uniji. Stopa aktivnosti žena je nešto manja od 55 odsto, što je značajno manje od prosjeka EU od 70 odsto”, kazali su iz RCC-a.

Iako je, ističu, prethodnih godina ostvaren određeni napredak, žene u regionu se i dalje suočavaju sa značajnim preprekama u pogledu ulaska, zadržavanja i napredovanja na tržištu rada.

“Žene na Zapadnom Balkanu su visoko obrazovane i sve ambicioznije po pitanju svoje profesionalne budućnosti. Strukturalne prepreke ipak sprječavaju mnoge od njih da svoj potencijal pretvore u jednako učešće na tržištu rada,” rekla je Ratka Babić, vođa projekta Vijeća za regionalnu saradnju pod nazivom „Platforma za zapošljavanje i socijalna pitanja – faza 3“ (ESAP 3).

Za premoštavanje razlika u zaposlenosti žena i muškaraca potrebni su, prema mišljenju Babić, ne samo kvalitetni zakonski okviri već i praktične mjere, od pristupačnih usluga čuvanja djece i skrbi do aktivnih politika tržišta rada i boljih prilika za prekvalifikaciju i doživotno učenje.

“Ulaganje u ekonomsko učešće žena nije samo pitanja pravednosti već je to pokretač snažnijih i otpornijih ekonomija širom regiona,“ dodala je Babić.

Perspektiva mladih žena je, navode iz RCC-a, posebno teška.

“U regionu je u prosjeku samo 18 odsto njih zaposleno, dok je 28 odsto nezaposleno, što je dvostruko više od prosjeka Evropske unije. Takođe je i veća vjerovatnoća da žene obavljaju slabo plaćene poslove, poslove na crno ili na pola radnog vremena, pri čemu su i u manjem broju zastupljene u oblasti nauke, tehnologije, inženjerstva i matematike, kao i na rukovodećim položajima”, navodi se u saopštenju.

Razlike u platama i dugoročna finansijska nesigurnost dodatno, kako kažu, otežavaju postojeće probleme.

“Procjenjuje se da je razlika u platama žena i muškaraca u regionu između 9 odsto i 12 odsto, a ove brojke su često zasjenjene visokim stopama neformalnog rada i ograničenom transparentnošću plata. Prema analizi koju su zajedno radili Razvojni program Ujedinjenih nacija i Vijeće za regionalnu saradnju, penzije žena u regionu su oko 40 odsto manje od muškaraca, što ukazuje na godine niskih plata, prekida karijera i neformalnog rada”, navodi se u saopštenju.

Žene, kako kažu, i dalje nose veliki dio tereta neplaćene skrbi i kućnih obaveza. Ograničen pristup pristupačnim uslugama čuvanja djece i dugoročne skrbi predstavlja glavnu prepreku zaposlenju na puno radno vrijeme.

“Žene istovremeno nadmašuju muškarce po pitanju završenog tercijarnog obrazovanja, naime, 40 odsto njih ima visoku stručnu spremu. Učešće u programima obrazovanja odraslih je, međutim, i dalje na niskom nivou, oko 5 odsto u odnosu na skoro 12 odsto u EU, što ograničava mogućnost prekvalifikacije i napredovanja u karijeri”, kazali su iz RCC-a.

Inicijativama kao što je projekat ESAP 3, Vijeće za regionalnu saradnju podržava Zapadni Balkan u jačanju politika i promociji inkluzivnijih tržišta rada.

Međunarodni dan žena je, kako kažu, podsjetnik da ravnopravnost polova ne može biti samo cilj na nivou politika.

“Dalje reforme, adekvatno finasiranje i kontinuirana regionalna saradnja su nužni kako bi žene širom Zapadnog Balkana mogle u potpunosti učestvovati i imati koristi od ekonomskog razvoja regiona”, zaključili su u saopštenju.