Nezavisnost CBCG ključna za članstvo Crne Gore u EU

Nezavisnost Centralne banke Crne Gore (CBCG) kao kontrolora finansijskog tržišta predstavlja jedan od osnovnih uslova za učlanjenje u Evropsku uniju, posebno u poglavljima koja se odnose na monetarnu i ekonomsku politiku, kao i finansijsku stabilnost. Ekonomski analitičar Mirza Mulešković poručuje da je neophodno pronaći održivo rješenje kako bi se ova nezavisnost sačuvala.

Mulešković naglašava da je CBCG ključna institucija za kontrolu finansijskog sektora, čija nezavisnost se ne može ugroziti finansiranjem iz državnog budžeta. U razgovoru za Pobjedu, Mulešković je podvukao da je CBCG u prethodnim godinama ispunila sve zahtjeve za pristupanje EU, što su građani i privreda već osjetili kroz zakonske promjene.

Viceguvernerka CBCG Zorica Kalezić je u intervjuu za agenciju Mina biznis istakla da Ustavni sud dovodi u pitanje načelo jednakosti u tarifnom tretmanu između Ministarstva finansija i banaka, naglašavajući da se oni ne mogu upoređivati. Prema njenim riječima, Ministarstvo finansija nije tržišni akter, već nosilac javne funkcije, dok su banke tržišni učesnici.

Kalezić je upozorila da bi svaka izmjena postojećih tarifa za CBCG mogla dovesti do trajnih gubitaka i zavisnosti od državnog budžeta, što bi uticalo na finansijsku nezavisnost institucije. Ona je istakla da je potrebno osnažiti nezavisnost CBCG i podržati dobra zakonska rješenja koja su u skladu sa evropskom praksom.

Ustavni sud je krajem prošle godine pokrenuo postupak ocjene ustavnosti Odluke o tarifama po kojoj CBCG obračunava naknade za svoje usluge. Ova odluka je izmijenjena više puta, a Ustavni sud je odlučio da sam pokrene postupak zbog nedostatka jasnih kriterijuma za utvrđivanje visine tarife.

Kalezić je istakla da je novom odlukom smanjena naknada za Ministarstvo finansija, a da su kriterijumi koje je predložio Savjet CBCG empirijski i pravno utemeljeni. Ona je ukazala na to da formalno izjednačavanje tarifa može dovesti do neadekvatne raspodjele troškova, prebacujući teret sa Ministarstva finansija na banke, a time i na građane.

Na kraju, Kalezić je naglasila da bi eventualno ukidanje Odluke o tarifama imalo zanemarljiv fiskalni efekat, ali bi uzrokovalo dugoročne posljedice po finansijsku stabilnost CBCG. Ona je upozorila da se ovaj slučaj ne može posmatrati kao fiskalna korist za državu, već kao izbor između očuvanja finansijske nezavisnosti CBCG i zavisnosti od budžetskih transfera.