Kina obustavila izvoz helijuma, ključnog gasa za tehnologiju i zdravstvo

Kina je privremeno obustavila izvoz helijuma, jednog od najvažnijih gasova za proizvodnju poluprovodnika, ali i za brojne medicinske i naučne primjene. Kinesko Ministarstvo trgovine i Carinska uprava saopštili su da zabrana stupa na snagu odmah, pozivajući se na odredbe Zakona o spoljnoj trgovini.

Iako je saopštenje bilo kratko, njegove posljedice mogle bi biti značajne za globalne lance snabdijevanja, prenosi SEEbiz. Od početka rata u Iranu krajem februara, tržište helijuma nalazi se pod snažnim pritiskom. Poremećaji u transportu i snabdijevanju doveli su do osjetnog rasta cijena, dok su mnoge kompanije počele da upozoravaju na nestašice.

Helijum ima nezamjenjivu ulogu u proizvodnji savremenih mikročipova, bez kojih nije moguće funkcionisanje računarske industrije, pametnih telefona, automobila, telekomunikacione opreme i sistema vještačke inteligencije. Istovremeno, ovaj gas je neophodan i u zdravstvu, gdje se koristi za hlađenje uređaja za magnetnu rezonancu.

Iako je druga najveća ekonomija na svijetu, Kina proizvodi samo oko 15 odsto sopstvenih potreba za helijumom. Većinu uvozi iz Katara, koji raspolaže sa približno trećinom svjetskih rezervi ovog dragocjenog gasa. Upravo zbog neizvjesnosti na globalnom tržištu, Peking je procijenio da je prioritet obezbijediti dovoljne količine za sopstvenu industriju.

Prema ocjenama analitičara, ova mjera prije svega ima ekonomsku, a ne političku pozadinu. Ograničena ponuda i rastuća potražnja primorale su kineske vlasti da obezbijede nesmetano snabdijevanje domaćih fabrika koje proizvode poluprovodnike i razvijaju sisteme vještačke inteligencije.

Odluka dolazi u trenutku kada se tehnološko nadmetanje između Kine i Sjedinjenih Američkih Država dodatno zaoštrava. Kako obje sile ulažu milijarde USD u razvoj sopstvene proizvodnje čipova, svaki poremećaj u snabdijevanju strateškim sirovinama dobija mnogo veći značaj nego ranije.

Novi potez Pekinga još jednom pokazuje koliko su geopolitičke krize i visoke tehnologije danas međusobno povezane. Jedna odluka o ograničavanju izvoza sirovine može uticati na čitav proizvodni lanac – od fabrika čipova do medicinskih uređaja i najsavremenijih sistema vještačke inteligencije širom svijeta.