Barski kalendar: 19. februar kroz istoriju

Danas je 19. februar, pedeseti dan u godini, do kraja 2026. ostalo je 315 dana.

1869. U Beču potpisana telegrafska konvencija sa Austrijom koja je bila uvod u uspostavljanju međunarodne telegrafske veze Crne Gore sa svijetom.

1878. U San Stefanu kod Carigrada zaključen mirovni ugovor između Rusije i Turske, poznat kao Sanstefanski mir; Turskoj su izdiktirani teški uslovi mira, a jedan od njih bio je da prizna i nezavisnost Crne Gore, čija je teritorija nakon Veljeg rata trebalo da bude trostruko uvećana, ali je ugovor na inicijativu evropskih velesila morao biti revidiran.

1914. GODINE:

Na osnovu Zakona o povlasticima, Johanu Kocareu, industrijalcu iz Haga, omogućeno je da na površini od 500 hektara obavlja eksploataciju petrolejskog majdana “Smrdež” u Primorsko-crmničkoj oblasti.

Koncesija je data na 50 godina, sa obavezom da investitor uloži 500 hiljada perpera, izgradi rafineriju u okolini Virpazara ili Bara, i da 80 odsto uposlenih budu crnogorski državljani. Realizaciju ugovora onemogućio je Prvi svjetski rat, ali je značajan jer je predstavljao dokaz o davanju stimulansa stranim ulaganjima.

***

1927. GODINE:

Rođen je u crmničkom selu Brijege Ljubo Marković, nezaobilazan činilac poslijeratnog društvenog razvoja Bara.

Iako je samo godinu bio predsjednik Opštine, odnosno 1961. predsjednik Narodnog odbora opštine Bar, ostavio je veliki trag. Inicirao je donošenje odluka o osnivanju preduzeća “Prekookeanska plovidba” i “Rumijatrans” i integrisanje manjih trgovinskih preduzeća i radnji u “Izbor”. Bio je član Saveznog izvršnog vijeća, delegat u Skupštini SFRJ, a u Crnoj Gori prvi direktor Privredne banke Crne Gore i direktor Kombinata aluminijuma Titograd.

***

1980. GODINE:

U Sutomoru je počela izgradnja prvog hotela na području stradalom od zemljotresa 15. aprila 1979. godine.

Hotel se zvao “Sozina”, kao i njegov prethodnik, koji je bio podignut na istom mjestu, ali je morao biti srušen nakon velikih oštećenja. Investitor izgradnje je bio OOUR Domaći turizam kao dio crnogorske firme “Montenegroturist”, radove je izvodila skopska “Tehnika”, a projektanti su bili Batrić Baćo Mijović, Dragana Dragović i Branimir Leković.

***

1997. GODINE:

Radio Bar je otpočeo emitovanje programa iz pripodobljenih prostorija restorana nekadašnjeg gradskog hotela “Agava”, napustivši barake u Makedonskoj ulici nakon 18 godina rada.

Prostorije je svečano otvorio predsjednik Skupštine Crne Gore Svetozar Marović, a direktor Radija Momčilo Popović pripremio je slušaocima (i zaposlenima) još jedno iznenađenje: bez prethodne najave, počeo je da se emituje prvi poslijeponoćni program Radio Bara, od ponoći do 6 izjutra. Odradili su ga Željko Milović za mikrofonom i Boro Stanković u režiji. U narednih šest mjeseci, Radio Bar je bio među rijetkima u regionu što je imao svih 24 časa dnevno emisije iz sopstvene produkcije, sa voditeljem u studiju.

***

2009. GODINE:

Bar je ušao u drugi dan bez struje po izuzetno hladnom vremenu, što je posebno pogodilo žitelje u zgradama koji su se grijali pomoću električne energije.

Elektrodistribucija je locirala dva kvara na dalekovodima: prvi na 23 kilometra od Podgorice prema Baru i drugi na 16 kilometara od trafostanice Budva. Čitavog dana dežurne ekipe nisu uspijevale da dođu do stubnih mjesta gdje su kvarovi, i pored pomoći komunalnih službi i policije. Tek u večernjim satima, nakon provedenih 25 sati bez električne energije pri temperaturi ispod nule, u centru Bara su se upalile sijalice. U tom trenutku desetak kola je prošlo kroz grad trubeći i slaveći, kao da je kakva sportska pobjeda u pitanju.