Seksualno prenosive infekcije: Izazov za javno zdravlje u Crnoj Gori

Ministarstvo zdravlja upozorava da su seksualno prenosive infekcije među najrasprostranjenijim infektivnim bolestima savremenog doba, kako na globalnom nivou, tako i u Crnoj Gori, a povodom Svjetskog dana seksualne i reproduktivne svijesti, koji se obilježava danas, ističu važnost očuvanja seksualnog i reproduktivnog zdravlja.

“Ovaj dan predstavlja priliku da se na odgovoran i argumentovan način ukaže na značaj očuvanja seksualnog i reproduktivnog zdravlja, kao i na izazove koji u toj oblasti i dalje predstavljaju ozbiljan javnozdravstveni problem”, navodi se u saopštenju Ministarstva zdravlja.

Prema podacima Svjetske zdravstvene organizacije, svakog dana u svijetu oko milion ljudi oboli od neke seksualno prenosive infekcije. Posljedice ovih oboljenja često prevazilaze akutnu fazu bolesti i mogu trajno ugroziti reproduktivno zdravlje, kvalitet života i opšte zdravstveno stanje pojedinca.

“Među najčešćim seksualno prenosivim infekcijama izdvajaju se HPV (humani papiloma virus), hlamidijaza, gonoreja, sifilis, HIV (humani imunodeficijentni virus), genitalni herpes, hepatitis B i trihomonijaza. Poseban izazov u njihovom suzbijanju predstavlja činjenica da infekcije često protiču bez jasno izraženih simptoma, a u pojedinim slučajevima simptomi mogu u potpunosti izostati”, ističu iz Ministarstva.

Upravo zbog toga, naglašavaju, neprepoznate i neliječene infekcije mogu dovesti do ozbiljnih komplikacija, uključujući sterilitet, maligne bolesti, spontane pobačaje i prenos infekcije sa majke na dijete. “Očuvanje reproduktivnog zdravlja zahtijeva sistemski pristup zasnovan na prevenciji, edukaciji i pravovremenoj zdravstvenoj zaštiti. Edukacija o odgovornom seksualnom ponašanju, pravilnoj upotrebi kontracepcije, metodama prevencije seksualno prenosivih infekcija, kao i o očuvanju zdravlja majke i djeteta tokom trudnoće, predstavlja temelj dugoročnog unapređenja javnog zdravlja”, dodaju.

Redovni preventivni pregledi i organizovani skrining programi, naročito za rano otkrivanje raka grlića materice, ključni su instrumenti u smanjenju obolijevanja i smrtnosti. “Svaki preventivni ginekološki pregled predstavlja važan korak ka ranom otkrivanju promjena na grliću materice i značajno povećava šanse za uspješno liječenje”, ističu iz Ministarstva zdravlja.

Crna Gora već godinama kontinuirano sprovodi nacionalne skrining programe za prevenciju raka grlića materice, kao i program HPV vakcinacije. “Vakcinacija protiv HPV-a započeta je u septembru 2022. godine za djevojčice, dok je od februara 2024. godine dostupna i dječacima. Primarna ciljna grupa obuhvata djevojčice i dječake uzrasta od 9 do 14 godina, kada je efekat vakcine najizraženiji, a vakcinacija je dostupna i za uzrasne grupe od 15 do 18, kao i od 19 do 26 godina”, dodaju.

Unapređenje seksualnog i reproduktivnog zdravlja, pojašnjavaju, nije isključivo medicinsko pitanje, već i pitanje društvene odgovornosti, informisanosti i solidarnosti. Samo dosljednom primjenom preventivnih mjera, kontinuiranom edukacijom i aktivnim učešćem građana moguće je izgraditi održiv sistem koji štiti zdravlje sadašnjih i budućih generacija.

“Ministarstvo zdravlja ima ključnu ulogu u kreiranju i dosljednom sprovođenju javnozdravstvenih politika, sa posebnim naglaskom na jačanje preventivnih programa. Kroz strateško djelovanje i koordinaciju zdravstvenog sistema, Ministarstvo potvrđuje svoju posvećenost očuvanju seksualnog i reproduktivnog zdravlja kao jednog od prioriteta javnog zdravlja”, zaključuju iz Ministarstva zdravlja.