Luški lugovi: Decenija čekanja na izgradnju zoo-vrta

Priča oko izgradnje zoološkog vrta u Beranama, odnosno CITES centra za prihvatanje zaštićenih vrsta životinja, ukazuje da su decenijama iz opštinskih i državnih institucija stizala prazna obećanja oko realizacije krupnih projekata na sjeveru države. Za planirani zoološki vrt još uvijek nije postavljen ni kamen temeljac, iako je prije desetak godina iz Vlade plasirana vijest da će Evropska unija finansirati njegovu izgradnju.

Uvjerenja da će se na desnoj obali Lima, na lokaciji Luški lugovi, graditi moderni zoološki vrt, jedini takve vrste u Crnoj Gori, nijesu realizovana ni do današnjih dana. Obećanja su uključivala i izgradnju CITES centra, namijenjenog za brigu o napuštenim, bolesnim i povrijeđenim životinjama, kao i životinjama koje su konfiskovane zbog nelegalnog držanja ili trgovine. Do sada je realizovan samo međunarodni konkurs za idejno urbanističko-arhitektonsko rješenje ovog centra.

Prema informacijama iz Opštine Berane, tadašnje Ministarstvo ekologije, prostornog planiranja i urbanizma je prije tri godine objavilo rezultate međunarodnog konkursa, na koji je pristiglo ukupno 22 radova. Prvu nagradu u iznosu od 20.000 eura osvojili su autori iz Kine: Zheming Yang, Jun Yin, Liuqing Yand, Wenfang Zhang, Pengfei Hu i Wenxuan Zhang. Konzultacije su se odnosile na parcelu veličine 5,8 hektara unutar DUP-a 'Desna obala Lima'. Lokalna uprava je naglašavala da će budući zoo-vrt biti od izuzetnog značaja za čitavi region, uz upošljavanje brojnih radnika i stvaranje turističke atrakcije.

- Ovaj kompleks će dodatno uposliti određeni broj naših sugrađana, što direktno, što indirektno, i sam sebe će finansirati, jer to će biti jedini zoološki vrt na ovim prostorima koji će posjećivati, ne samo građani Crne Gore, nego i Srbije i čitavog regiona - navodili su iz lokalne uprave, uz objašnjenje da će se sredstva za izradu Glavnog projekta uskoro obezbijediti iz državnog ili opštinskog budžeta.

Prema riječima iz lokalne uprave, iznos investicije bi mogao biti oko 20 miliona eura. Međutim, iz Opštine su potvrdili da još uvijek nije pristupljeno izradi glavnog projekta i ne znaju kakva je dalja sudbina čitavog projekta. - Svjesni smo da se radi o značajnom projektu, ne samo za Berane nego i za čitavu državu. Ali radi se o velikoj investiciji koja podrazumijeva obezbjeđivanje sredstva iz evropskih fondova - kazali su iz Opštine.

Žiri koji je ocjenjivao radove istakao je da je prostorni i programski koncept prvorangiranog rada autora iz Kine u potpunosti zadovoljio uslove. - Kreiran je novi identitet u prostoru, koji daje nove ambijentalne vrijednosti urbanoj matrici grada. Prvonagrađeni rad ima posebnu vrijednost u dijelu tretmana prostora za boravak i smještaj jedinki - istaknuto je u odluci žirija.

Podsjećamo, prije deset godina Agencija za zaštitu životne sredine sprovela je monitoring privatnih zooloških vrtova u Crnoj Gori, kojih je tada bilo ukupno 14. Konstatovano je da se na teritoriji Crne Gore nalaze autohtone vrste životinja koje zahtijevaju zaštitu. - Berane imaju jedinstvenu priliku da postanu jedina destinacija u državi koja će posjedovati zoološki vrt većih kapaciteta - navodili su iz Vlade, uz napomenu da će osnivanje CITES centra u Beranama doprinijeti ispunjavanju obaveza prema Evropskoj uniji.

- Osnivanjem CITES centra, Crna Gora dobija prvi takav centar i pridružuje se svjetskoj zajednici država koje brinu o biodiverzitetu - isticali su iz lokalne uprave. Ipak, deset godina kasnije, pitanje realizacije projekta ostaje otvoreno.