Đorđević: Crna Gora i dalje važna karika u krijumčarskom lancu

U Crnoj Gori ima napretka kad je riječ o borbi protiv organizovanog kriminala, ali i dalje nedostaju pravosnažne presude u krupnim slučajevima i konkretni rezultati u sankcionisanju i kontroli pranja novca, ocijenio je u intervjuu za „Dan“ Saša Đorđević iz Globalne inicijative protiv transnacionalnog organizovanog kriminala (GI-TOC).

Prema njegovim riječima, balkanska kriminalna mreža je vrlo prilagodljiva i ima razgranate kontakte, tako da brzo obnavljaju poslove nakon što glavni akteri budu uhapšeni i ubijeni, a Crna Gora i dalje ima važnu ulogu u tokovima krijumčarenja i na regionalnom i na međunarodnom nivou.

Crna Gora danas uglavnom važi za zemlju koja je ostvarila određeni napredak u suzbijanju organizovanog kriminala, uz napomenu da još uvijek nema konačnih sudskih epiloga u velikim slučajevima. Globalni indeks organizovanog kriminala bilježi blago poboljšanje, prije svega zahvaljujući boljoj međunarodnoj saradnji i većem stepenu usklađivanja sa međunarodnim standardima, ali istovremeno ukazuje na blagu kaznenu politiku i dugotrajne sudske postupke.

Još uvijek nema dovoljno dokaza koji bi potvrdili da Crna Gora više nije tranzitna zemlja. Aktuelna istraživanja i dalje ukazuju na to da ima važnu ulogu u regionalnim i međunarodnim tokovima krijumčarenja, ali i na to da se moćne kriminalne organizacije prilagođavaju pritisku institucija. To može da objasni rekordno nisku zaplenu narkotika u Crnoj Gori prošle godine, koja je iznosila nešto više od 400 kilograma. Ipak, ovaj podatak ne mora značiti da je krijumčarenje opalo, već može ukazivati na promjenu rute, metode ili logistike.

Hapšenja ključnih aktera su značajna i mogu privremeno poremetiti kriminalne grupe, ali trenutno nema dovoljno osnova da se one smatraju zasigurno oslabljenim. Dok ne bude više pravosnažnih presuda, finansijskih istraga, konfiskacije imovine i dok su neki od važnih aktera i dalje na slobodi, ove grupe zadržavaju sposobnost da se obnove i prilagode.

Nedavno je u Crnoj Gori uhapšen jedan od navodnih vođa balkanskog kartela Svetislav Filipović, čije se ime do tog momenta nije spominjalo u javnosti, niti se povezivalo sa švercom narkotika. Balkanski kartel ne treba shvatati kao jedinstvenu organizaciju kojom rukovodi vrhovni vođa. Umjesto toga, to je naziv za više kriminalnih grupa iz regiona koje sarađuju, takmiče se i povremeno sukobljavaju.

Španija je već više od dvije decenije važan prostor za djelovanje balkanskih kriminalnih mreža, prije svega zbog svoje uloge kao jedne od ključnih ulaznih tačaka za kokain koji iz Latinske Amerike stiže u Evropu. U takvom okruženju, gradovi poput Barselone postaju mjesta gdje se ukrštaju logistika, kontakti i interesi različitih kriminalnih aktera, pa samim tim i mjesta u kojima nasilna rivalstva lakše izbijaju na površinu.