Pucnjava i eksplozije u prijestonici Nigera: Napad pobunjenih vojnika

Intenzivna pucnjava i eksplozije odjekivale su rano jutros u više djelova prijestonice Nigera, uključujući aerodrom i područje u blizini predsjedništva, u onome što su četiri izvora opisala kao napad pobunjenih vojnika, prenosi agencija Rojters.

Državna televizija i radio nijesu bili u funkciji od osam sati po lokalnom vremenu, dok je vlada objavila saopštenje u kojem je pozvala građane na mir i navela da su bezbjednosne snage mobilisane kao odgovor na napad. Ovaj napad predstavlja najnoviju prijetnju vlasti Abdurahamana Tijanija, koji je preuzeo vlast u državnom udaru 2023. godine. Tijani je obećao da će poboljšati bezbjednost u toj zemlji Sahela, velikom proizvođaču uranijuma, ali su džihadistički napadi nastavljeni. Ranije ove godine, ogranci Al Kaide i Islamske države izveli su napade na civilni aerodrom i vojnu vazduhoplovnu bazu.

Jutrošnji napad trajao je satima, a u njemu su učestvovali vojnici iz mjesta Ualam, Tera i Doso na jugozapadu zemlje, rekli su izvori iz bezbjednosnih struktura Nigera. Jedinice iz tog područja pretrpjele su velike gubitke u borbama sa regionalnim ogrankom Islamske države. Ranije je drugi izvor iz bezbjednosnih struktura Nigera kazao Rojtersu da su 'teroristi' napali aerodrom i pokušali da probiju bezbjednosni obruč oko predsjedništva.

Jedan Rojtersov svjedok prijavio je snažnu pucnjavu u području u blizini predsjedništva. Bana Vagana Ibrahim, član Biroa Konsultativnog savjeta Nigera i poslanik u parlamentu Saveza država Sahela, napisao je na Fejsbuku da su napadači gađali vojnu vazduhoplovnu bazu, poznatu kao Baza 101, ali da su bezbjednosne snage ponovo uspostavile kontrolu. 'Još jedan kukavički napad na Bazu 101 i još jednom su naše odbrambene i bezbjednosne snage obezbijedile... Situacija je pod kontrolom', napisao je Ibrahim.

Međutim, Rojtersov svjedok prijavio je novu pucnjavu na aerodromu i snažne eksplozije u satima prije zore, nakon što je Ibrahimova objava već bila postavljena. Do 11 sati po srednjeevropskom vremenu, predsjednička palata djelovala je kao da je pod kontrolom snaga lojalnih vlastima, ali je državna televizija pala u ruke pobunjenika, dok su se sukobi oko aerodroma i dalje vodili, kazala su dva bezbjednosna izvora i jedan diplomata. Rojters nije mogao nezavisno da potvrdi te navode.

Portparol vlade Nigera nije odmah odgovorio na zahtjev za komentar. Niger, mineralima bogata zapadnoafrička država sa značajnim rezervama uranijuma, nafte i zlata, pod vlašću je vojnih oficira od državnog udara u julu 2023. godine, kada je svrgnut predsjednik Mohamed Bazum. Kao ni susjedne Burkina Faso i Mali, Niger nije uspio da preokrene tok borbe protiv islamističkih pobuna povezanih sa Al Kaidom i Islamskom državom, uprkos obećanjima vojnih vlasti da će poboljšati bezbjednost.

Zapadnoafrički ogranak Al Kaide preuzeo je odgovornost za napad na aerodrom u Nijameju u junu, pet mjeseci nakon što je Provincija Islamske države u Sahelu napala isto mjesto. Od preuzimanja vlasti, Tijanijeva vlada se udaljila od zapadnih partnera, produbila veze sa Rusijom i raskinula odnose sa regionalnim blokom EKOVAS, pridruživši se Maliju i Burkini Faso u formiranju odvojenog bloka AES. Nemiri dolaze u trenutku kada vlasti pooštravaju kontrolu nad sektorom uranijuma, nakon što su zaplijenile imovinu francuske kompanije Orano.

Niger je bio važan dobavljač nuklearnog goriva Evropi, sa udjelom od oko 15 odsto u Oranovim zalihama uranijuma pri punom kapacitetu. Prošle sedmice vlada je dozvole za eksploataciju uranijuma, koje su ranije pripadale kompanijama Orano i GoviEks, dodijelila kompanijama koje podržava država.