Policija odbija saradnju sa Građanskom alijansom, EU upozorava na probleme

Uprava policije Crne Gore odbila je da produži ključne odredbe Memoranduma o saradnji sa Građanskom alijansom (GA), čime se dovodi u pitanje transparentnost u postupanju prema licima lišenim slobode. Kako je saopšteno iz GA, ove odredbe su omogućavale nezavisan uvid u postupanje prema tim licima kroz redovni monitoring i nenajavljene posjete.

Milan Radović iz Građanske alijanse navodi da su im iz Uprave policije odgovorili da su odredbe Memoranduma iz 2015. godine „neprihvatljive“ te da na naknadni dopis i prijedlog sastanka nijesu dobili odgovor. Memorandum je poslednji put formalizovan u maju 2021. godine i važio je do 31. maja 2023. godine.

U GA ističu da je mehanizam saradnje funkcionisao bez prekida kroz nekoliko rukovodstava Ministarstva unutrašnjih poslova i Uprave policije. Takođe, naglašavaju da su nenajavljene posjete sprovodili nesmetano, čak i dok je aktuelni direktor Lazar Šćepanović bio na čelu Uprave.

Iz GA su odbacili argumente Uprave policije da postoje nezavisni mehanizmi kontrole, poput Komiteta za prevenciju torture (CPT) i Zaštitnika ljudskih prava, tvrdeći da su oba mehanizma postojala i tokom trajanja saradnje. U saopštenju se pozivaju i na stav Potkomiteta Ujedinjenih nacija za prevenciju torture iz 2010. godine, koji naglašava važnost uključivanja civilnog društva u preventivno djelovanje.

Uprava policije se poziva na nalaze CPT-a koji upozorava na zabrinjavajuće uslove u zatvorima i drugim institucijama. Preliminarni izvještaj CPT-a ukazuje na to da veliki broj preporuka ostaje neispunjen, a stanje u ustanovama se nije suštinski promijenilo.

Najveći dio zabrinutosti odnosi se na zatvorski sistem, posebno na istražne zatvore u Podgorici i Bijelom Polju, gdje je broj pritvorenika znatno porastao, a uslovi boravka su nehumanog karaktera. CPT je istakao da kombinacija dugotrajnog pritvora, prenatrpanosti i izostanka aktivnosti može predstavljati nečovječno i ponižavajuće postupanje.

Građanska alijansa najavljuje da će obavijestiti CPT, Delegaciju Evropske unije, Savjet Evrope i OEBS o prekidu saradnje, te će nastaviti da insistira na punom obnavljanju Memoranduma. Takođe, očekuju odgovore Uprave policije o razlozima za prekid saradnje.