Niški arheolozi pronašli naselje i grobove stare 8.000 godina

Zavod za zaštitu spomenika kulture Niš saopštio je da su tokom arheoloških iskopavanja na lokalitetu Novosel kod Malče pronađeni deo naselja i grobovi čija se starost preliminarno procenjuje na oko 8.000 godina. Ovi nalazi pripadaju starčevačkoj kulturi, koja se razvijala na prostoru centralnog Balkana i Donje Panonije, a prethodi vinčanskoj kulturi, što ih svrstava u srednji, odnosno stariji neolit.

„Naselja se sastoje od ukopanih i poluukopanih zemunica, a svoje preminule su sahranjivali unutar naselja, često i unutar stambenih objekata, što je očigledno slučaj i na arheološkom lokalitetu Novosel. Specifičnost ovog sahranjivanja jeste inhumacija – skeletno sahranjivanje u zgrčenom položaju na boku, odnosno u fetusnom položaju“, istakli su iz Zavoda.

Na lokalitetu Novosel do sada su otkrivene grobne celine sa skeletnim ostacima tri individue, a na osnovu laboratorijskih analiza biće ustanovljena njihova starost. „Starčevački grobovi otkriveni i istraženi na lokalitetu Novosel predstavljaju najjužnije do sada otkrivene i poznate grobove starčevačke kulture. Oni predstavljaju najstarije materijalne dokaze sahranjivanja u prošlosti Niša“, naveli su iz Zavoda.

Istakli su da je dosadašnjim arheološkim istraživanjima konstatovano da je arheološki lokalitet Novosel višeslojan i da predstavlja naselje ne samo iz neolitskog perioda, već i naselje sa grobovima iz srednjeg neolita, kao i nalaze iz antičkog perioda. U Zavodu su naveli da se arheološka iskopavanja na lokalitetu Novosel sprovode na ukupnoj površini od oko 15.000 metara kvadratnih i u dužini od oko 500 metara na trasi železničke obilaznice oko Niša.

„Arheološka otkrića na trasi železničke obilaznice oko Niša potvrđuju da se na prostoru Niša i njegove okoline život odvija u kontinuitetu bar poslednjih 8.000 godina, u različitim arheološkim i istorijskim razdobljima“, naveli su iz Zavoda.

Arheološka iskopavanja, dodali su, odvijaju se od oktobra 2025. godine gotovo neprekidno, pod otežanim vremenskim i terenskim uslovima, sa ciljem zaštite arheološkog nasleđa i omogućavanja nastavka izgradnje železničke obilaznice oko Niša. „Sa otkrićem rondela iz eneolitskog perioda na lokalitetu Orničje, a zatim eneolitskog naselja na lokalitetu Novosel i sada starčevačkog naselja sa grobovima – zaštitna arheološka iskopavanja na trasi železničke obilaznice predstavljaju jedna od najznačajnijih zaštitnih arheoloških iskopavanja u Nišu poslednjih godina“, istakli su u Zavodu.