IEA upozorava na nezabilježenu globalnu energetsku krizu

Međunarodna agencija za energiju (IEA) upozorava na do sada nezabilježenu globalnu energetsku krizu, naglašavajući potrebu za promjenama u ponašanju i ciljanim mjerama država kako bi se potrošnja nafte brzo smanjila. Rat na Bliskom istoku izazvao je ozbiljne probleme, a šef IEA, Fatih Birol, rekao je da predstavlja 'najveću prijetnju globalnoj energetskoj bezbjednosti svih vremena'.

Birol je za Fajnenšel tajms izjavio da bi moglo proći i do šest mjeseci da se obnove tokovi nafte i gasa iz regiona Persijskog zaliva. 'Za neka postrojenja biće potrebno šest mjeseci da ponovo počnu da rade, a za druga znatno duže', naglasio je.

U središtu preporuka IEA se nalazi saobraćaj, koji čini oko 45 odsto ukupne potrošnje nafte. Agencija smatra da bi povećano rad od kuće i masovniji prelazak na javni prevoz mogli značajno da doprinesu smanjenju potrošnje goriva. Smanjenje ograničenja brzine na autoputevima za najmanje deset kilometara na sat može vidljivo smanjiti potrošnju goriva.

Preporučuju se i ograničenja ulaska automobila u velike gradove, kao što su naizmjenična vožnja vozila sa parnim i neparnim registarskim tablicama, što bi smanjilo gužve i potrošnju goriva. Dodatne uštede agencija vidi u zajedničkoj upotrebi automobila, efikasnijem načinu vožnje, kao i u unapređenju teretnog i dostavnog saobraćaja. Manji broj avionskih putovanja takođe bi doprinio smanjenju potražnje za naftom.

IEA preporučuje ciljane mjere umjesto široko postavljenih subvencija. Vlade bi mogle da intervenišu kroz regulatorne mjere i podsticaje, usmjeravajući pomoć potrošačima najteže pogođenim posljedicama krize. Prethodne krize su pokazale da su ciljane mjere efikasnije od opštih subvencija.

U međuvremenu, IEA je ukazala da su zemlje članice počele da oslobađaju strateške rezerve nafte. 'To je uglavnom sirova nafta', dok će doprinos Evrope biti 'prije svega u vidu rafinisanih proizvoda', saopštila je agencija. Prije nedjelju dana, odlučeno je o oslobađanju 426 miliona barela nafte iz vanrednih rezervi kako bi se ublažio skok cijena izazvan ratom na Bliskom istoku. Glavni razlog rasta cijena je blokada Hormuškog moreuza, koji je zatvoren od strane Iranske Revolucionarne garde, a tim putem se transportuje oko 20 odsto svjetske sirove nafte.