Otkriće najudaljenije galaksije meduze stare 8,5 milijardi godina

Naučnici su, koristeći podatke svemirskog teleskopa Džejms Veb, otkrili najudaljeniju do sada zabeleženu takozvanu galaksiju meduzu, čija svetlost putuje do Zemlje oko 8,5 milijardi godina. Ova galaksija, zaklonjena zvezdom TIC 7215-199-1, nosi naziv "Pikabu" i otkrivena je nakon decenija skrivanja.

Ovo otkriće, koje je rezultat rada tima sa Univerziteta Vaterlu u Kanadi, sugeriše da je raniji svemir bio "suroviji" nego što se ranije pretpostavljalo. Galaksija se nalazi na crvenom pomaku "z = 1,156", što označava da je posmatramo onakvu kakva je bila pre oko 8,5 milijardi godina, kada je svemir bio znatno mlađi.

„Galaksije meduze“ naziv su dobile po dugim, svetlećim mlazevima gasa koji se protežu iza njih poput pipaka. One se kreću velikom brzinom kroz guste skupove galaksija ispunjene izuzetno vrućim gasom, delujući poput snažnog vetra koji odnosi materijal iz galaksije u procesu poznatom kao uklanjanje pod pritiskom (ram-pressure stripping).

Tim naučnika je do otkrića došao proučavajući područje Kosmos, jedno od najdetaljnije istraženih područja, koje se nalazi van ravni Mlečnog puta, čime su izbegli smetnje bližih zvezda i kosmičke prašine, kako prenosi Sputnik.

Prema rečima doktora Ijana Robertsa iz Centra za astrofiziku Univerziteta Vaterlu, istraživači su u ranoj fazi analize podataka teleskopa uočili udaljenu i do tada nedokumentovanu "galaksiju meduzu", što je odmah privuklo pažnju. Sama galaksija ima uobičajen diskašti oblik, ali se duž njenih gansih "repova" uočavaju jarkoplavi čvorovi, koji predstavljaju izuzetno mlade zvezde.

Njihova starost ukazuje da su nastale izvan glavnog tela galaksije, u gasu koji je prethodno bio ottrgnut. Značaj ovog otkrića ogleda se u pomeranju dokaza o uklanjanju gasa pod pritiskom mnogo dalje u prošlost nego što se ranije smatralo.

Naučnici su pretpostavljali da su skupovi galaksija pre 8,5 milijardi godina još bili u fazi formiranja i da nisu bili dovoljno gusti da bi tako efikasno menjali strukturu galaksija. U cilju detaljnijeg proučavanja ove galaksije, istraživači su podneli zahtev za dodatno vreme posmatranja teleskopom Džejms Veb.

Svemirski teleskop Džejms Veb, lansiran 2021. godine u saradnji američke, evropske i kanadske svemirske agencije, predstavlja najveći i najsavremeniji teleskop ikada upućen u svemir.