Astronomi zbunjeni planetarnim sistemom

Astronomi su otkrili planetarni sistem LHS 1903 koji dovodi u pitanje postojeće teorije o formiranju planeta. Ovaj sistem se sastoji od četiri planete, od kojih su dvije stjenovite i dvije gasovite, a sve kruže bliže svojoj zvijezdi nego što Merkur kruži oko Sunca.

Najudaljenija planeta u ovom sistemu nalazi se na svega 40 odsto orbitalne udaljenosti između Merkura i Sunca, što je karakteristično za planete koje orbitiraju oko crvenih patuljaka. Zvijezda LHS 1903 je smještena oko 117 svjetlosnih godina od Zemlje u pravcu sazviježđa Risa i ima samo 50 odsto mase Sunca, te 5 odsto njegove sjajnosti.

Posebnu pažnju naučnika privukao je raspored planeta. Najbliža zvijezdi je stjenovita planeta, a naredne dvije su gasovite. Četvrta planeta, koja bi po teoriji trebala biti gasovita, pokazuje se kao stjenovita. Prema riječima astronoma Tomasa Vilsona sa Univerziteta u Vorviku, ovo predstavlja izazov za postojeće paradigme formiranja planeta.

„Paradigma formiranja planeta kaže da planete blizu svoje zvijezde treba da budu male i stjenovite, dok se na većim udaljenostima formiraju gasovite planete u hladnijim područjima“, objasnio je Vilson. Ovaj sistem, međutim, ukazuje na to da se stjenovita planeta može formirati izvan gasovitih planeta, što je novi koncept koji treba istražiti.

U ovom novoposmatranom sistemu, dvije stjenovite planete svrstane su u kategoriju „super-Zemalja“, dok su gasovite planete označene kao „mini-Neptuni“. Astronomi vjeruju da su planete u ovom sistemu nastajale jedna za drugom, pri čemu su gasovi potrebni za formiranje atmosfere četvrte planete potrošeni na ranije formirane planete.

Vilson naglašava da je četvrta planeta vjerovatno bila „kasni procvjetalac“, nastala u siromašnom gasovitom okruženju. Takođe, postoji mogućnost da je rođena s velikom atmosferom koja je kasnije izgubljena zbog nekih katastrofalnih događaja, ostavljajući samo stjenovito jezgro.

Četvrta planeta je zanimljiva i zbog potencijalne nastanjivosti. Njena masa je 5,8 puta veća od Zemljine, a temperatura iznosi oko 60 stepeni Celzijusa, što je blizu najvišoj temperaturi zabilježenoj na našoj planeti. „Buduća posmatranja svemirskim teleskopom Džejms Veb mogla bi otkriti uvjete na ovoj planeti i pomoći nam da razumijemo koliko bi mogla biti nastanjiva“, zaključio je Vilson.