Parlamentarni izbori u Bangladešu nakon bjekstva premijerke

Građani Bangladeša danas glasaju na parlamentarnim izborima koji predstavljaju važan test demokratije nakon velikih političkih previranja i bjekstva svrgnute premijerke. Pravo glasa ima više od 127 miliona registrovanih birača, a ovo su prvi izbori otkako je bivša premijerka Šeik Hasina napustila zemlju poslije višenedjeljnih masovnih protesta u avgustu 2024. godine.

Glavni kandidat za formiranje nove vlade je Tarik Rahman iz Nacionalističke partije Bangladeša (BNP), koji je najavio obnovu demokratskih institucija, povratak vladavine prava i oporavak posrnule ekonomije. Nasuprot toj stranci nalazi se blok od 11 partija koji predvodi najveća islamistička partija u zemlji, Džamat-e-Islami, čije je djelovanje bilo zabranjeno tokom Hasininog mandata.

Izbori se održavaju pod mandatom privremene vlade na čelu sa Muhamedom Junusom, dobitnikom Nobelove nagrade za mir. Proces nadgledaju domaći, ali i oko 500 stranih posmatrača i novinara, među kojima su delegacije Evropske unije i Komonvelta. Parlament Bangladeša ima 350 mjesta - 300 se bira direktno iz izbornih jedinica, dok je 50 rezervisano za žene.

Ovi izbori mogli bi značajno uticati na unutrašnju stabilnost zemlje, u kojoj su se od sticanja nezavisnosti od Pakistana 1971. godine smjenjivali pučevi i represivni režimi. Novoizabrani parlament mogao bi da formira savjet za ustavne reforme, koji bi trebalo da sprovede promjene poput osnivanja novih ustavnih tijela i transformacije parlamenta iz jednodomnog u dvodomni, o čemu bi građani odlučivali na referendumu. BNP i Džamat-e-Islami potpisali su dokument o osnivanju tog savjeta nakon početnih neslaganja, dok je stranka bivše premijerke Hasine, Avami liga, isključena iz procesa odlučivanja.