Evropske zemlje planiraju zabranu društvenih mreža za djecu

Početkom nedjelje, španski premijer Pedro Sančes predstavio je na Svjetskom samitu vlada u Dubaiju plan zaštite španske djece „od digitalnog Divljeg zapada“, koji podrazumijeva zabranu društvenih mreža za djecu mlađu od 16 godina. Sančes je istakao da su djeca izložena prostoru punom zavisnosti, zlostavljanja, pornografije, manipulacije i nasilja.

Španija nije jedina zemlja koja razmatra ovakve mjere. Brojne evropske vlade smatraju da je potrebno djelovati protiv nekontrolisane upotrebe društvenih mreža među maloljetnicima. Paul O. Rihter iz briselskog trusta mozgova Brojgel naglašava da su maloljetnici posebno ranjivi zbog kognitivnog razvoja i da postoji snažna povezanost između korišćenja društvenih mreža i psihičkih problema.

Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen podržava uvođenje starosne granice na nivou Evropske unije, poput australijskog zakona koji zahtijeva dokaz o minimalnoj starosti od 16 godina za korišćenje društvenih mreža. U novembru su poslanici Evropskog parlamenta glasali za potpunu zabranu društvenih mreža za djecu mlađu od 13 godina, dok bi djeca od 13 do 16 godina mogla koristiti platforme samo uz roditeljsku saglasnost.

Francuska vlada planira zabranu za djecu mlađu od 15 godina, dok je donji dom parlamenta već odobrio nacrt zakona koji se trenutno razmatra u Senatu. U Danskoj, većina u parlamentu se izjasnila za zaštitu djece od zlostavljanja na internetu, dok se Italija takođe bavi zakonima koji bi ograničili korišćenje društvenih mreža od strane djece mlađe od 15 godina. Grčka i Portugalija takođe razmatraju slične mjere, a o tome se diskutuje i u Austriji i Velikoj Britaniji.

Jedna od ideja za efikasno sprovođenje ovih zabrana je uvođenje digitalnog identiteta na nivou EU, koji bi omogućio provjeru uzrasta korisnika bez otkrivanja ličnih podataka. Rihter objašnjava da bi takav identitet omogućio ljudima da dokažu svoju starost bez navođenja dodatnih informacija poput datuma rođenja ili adrese.

Međutim, Mark Dami, profesor informatike i portparol organizacije „ctrl+alt+reclaim“, izražava zabrinutost oko funkcionalnosti ovih sistema i sigurnosti privatnih podataka. On smatra da postojeće zabrane mogu imati suprotan efekat i da zavisnost ne prestaje sa 15 ili 16 godina.

Evropska unija izjavila je da će uvesti minimalnu starost za društvene mreže, ali upozorava da nacionalni zakoni ne smiju biti u suprotnosti sa Aktom o digitalnim uslugama (DSA). Tomas Regnir, portparol Komisije za tehnologiju, ističe da samo EU može nametnuti dodatne obaveze velikim platformama.

Tehnološka industrija, s druge strane, kritikuje ovakve mjere kao cenzuru. Ilon Mask, vlasnik platforme Iks, nazvao je španskog premijera „tiraninom“, dok Mark Zakerberg takođe dovodi u pitanje propise EU. Internet-aktivista Dami smatra da je vrijeme da EU investira u alternative postojećim platformama, naglašavajući da su korisnici taoci velikih američkih kompanija.