Opština Budva ne prebacila milion SPC-u: Gradnja hrama odložena

Gradnja pravoslavnog sabornog Hrama Svetog Marka na dobru Crkve Sveta Petka na gradskoj zaobilaznici u Budvi, po svemu sudeći, neće početi ove godine. Naime, Opština Budva ni u Planu investicija, a ni u Programu uređenja prostora nije predvidjela izmještanje gradske kapele, što je preduslov za započinjanje izgradnje ovog vjerskog objekta Srpske pravoslavne crkve.

U ključnim dokumentima koji planiraju razvoj grada, ne navodi se ni u jednom od pobrojanih projekata da će biti izvršeno izmještanje kapele, kako bi se “oslobodio” prostor za izgradnju hrama između Crkve Svete Petke i supermarketa HDL. Iz Opštine Budva su za “Vijesti” potvrdili da donacija od milion eura Mitropoliji crnogorsko-primorskoj, koja je predviđena budžetom za ovu godinu, još nije prebačena na račun Mitropolije. Transfer će, kako su objasnili, biti realizovan, ali nije precizirano kada.

Mitropolit crnogorsko-primorski Joanikije odbio je nakon Svetosavske akademije, održane 28. januara u Mediteranskom sportskom centru, da odgovori na pitanje kada je planirano da započne izgradnja hrama, pravdajući to time da ne odgovara na pitanja kada ga novinari presretnu. Opština Budva i Mitropolija su 11. novembra prošle godine zaključile sporazum o izgradnji Hrama Svetog Marka, koji su potpisali mitropolit Joanikije i predsjednik Opštine Nikola Jovanović.

“Ovaj događaj predstavlja istorijski čin i jedan od prvih sporazuma ove vrste u Crnoj Gori, kojim se potvrđuje suštinska saradnja između lokalne samouprave i Mitropolije crnogorsko-primorske. Potpisivanjem dokumenta, Opština Budva još jednom potvrđuje svoje opredjeljenje da podržava projekte koji povezuju tradiciju, kulturu i duhovnost, kao temeljne vrijednosti koje oblikuju identitet našeg grada i cijele zajednice”, saopštila je tada lokalna samouprava.

Izgradnja pravoslavnog sabornog Hrama Svetog Marka predviđena je u skladu sa urbanističkim projektom za kompleks sabornog hrama, “a biće realizovana kao vjerski, kulturni i arhitektonski objekat od posebnog značaja za Budvu i njene građane”. Opština Budva se sporazumom obavezala da finansira izradu kompletne projektno-tehničke dokumentacije, komunalno opremanje lokacije, kao i da Mitropoliji crnogorsko-primorskoj dodijeli donaciju u iznosu od milion eura, koja će biti planirana u budžetu Opštine za 2026. godinu. Takođe, lokalna samouprava će učestvovati u finansiranju izgradnje podzemnih garaža u okviru kompleksa budućeg hrama.

U čestitki za Pravoslavnu novu godinu, Jovanović je istakao da su odlukom o donaciji Mitropoliji crnogorsko-primorskoj stvoreni konkretni uslovi za početak gradnje Hrama Svetog Marka u Budvi. “Ova odluka ima daleko šire značenje od same investicije, ona predstavlja simbol spremnosti na dijalog, međusobno poštovanje i obnovu povjerenja. Hram Svetog Marka biće mjesto sabranja, duhovnosti i mira, ali i trajni podsjetnik da se samo kroz slogu, razumijevanje i uvažavanje različitosti može graditi stabilna i uspješna zajednica. Upravo takve poruke su nam danas potrebnije nego ikada”, naveo je Jovanović.

Nacrt urbanističkog projekta za kompleks pravoslavnog sabornog hrama u Budvi, početkom decembra 2023. utvrdila je Vlada na sjednici kojom je predsjedavao premijer Milojko Spajić. Planskim dokumentom predviđeno je izmještanje postojeće gradske kapele iz bloka 18 u susjedni blok 29. U bloku 18 planira se hram sa pratećim objektom, zvonikom i platoom. Predviđen je i parking prostor sa oko 170 mjesta, konzerviranje Mainskog groblja i očuvanje kompleksa Crkve Svete Petke u skladu sa Studijom zaštite kulturne baštine.

Jedna od ključnih prigovora koja je na javnoj raspravi prihvaćena je da prilikom izmještanja kapele iz bloka 18 u blok 29 treba raditi na osnovu projekta postojećeg stanja kapele koju je projektovao arhitekta Slobodan Mitrović. “Postojeća kapela je vrijedno autorsko djelo arhitekte Slobodana Mitrovića iz Budve. Potrebno je uraditi arhitektonsko istraživanje u cilju izrade projekta postojećeg stanja. Glavni projekat novog objekta raditi u potpunosti u skladu sa istim uz mogućnost prilagođavanja savremenim potrebama korisnika i zahtjevima nove lokacije”, piše u dokumentu.

Arhitekta Mitrović se još prije četiri godine pismom obratio mitropolitu Joanikiju i tadašnjem glavnom državnom arhitekti Vladanu Stevoviću, upozorivši ih da bi izgradnja hrama na lokaciji sadašnje kapele predstavljala nastavak budvanske urbanizacije, u koju je, kako je naveo, sada ušla i crkva. Gradnju hrama Svetog apostola i jevanđeliste Marka, prije šest godina za “Vijesti” je najavio, sada pokojni, mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije, navodeći da će biti ukras grada.