Švedska razmatra mogućnost uvođenja eura

Nakon ulaska u NATO prije gotovo dvije godine, Švedska razmišlja o mogućem uvođenju eura. Iako je put do promjene valute dug, vladajuća koalicija najavljuje analizu prednosti i mana takvog poteza, prenosi RTS.

Švedska ministarka finansija Elizabet Svanteson je tokom rasprave u parlamentu istakla potrebu za obimnom analizom, koja će uključivati razmatranje bezbjednosne situacije. Ipak, naglasila je da to pitanje neće otvoriti prije parlamentarnih izbora koji će se održati u septembru. U vladajućoj koaliciji, koju predvode Moderati, podršku pokretanju debate o euru pružaju i Stranka centra i Liberali, dok se sve četiri stranke ljevičarske opozicije, predvođene Socijaldemokratskom partijom, protive ovom potezu.

Građani Švedske su već 2003. godine na referendumu odbili uvođenje eura, pri čemu je 55 procenata birača glasalo protiv, uz visoku izlaznost od 82 odsto. Tadašnje raspoloženje među strankama bilo je slično, osim što Socijaldemokratska stranka nije zauzela stav zbog internih nesuglasica. Prema ugovoru o pristupanju Evropskoj uniji, Švedska je obavezna da uvede euro, iako nema postavljen rok za to. Švedska je odbila da uđe u program ispunjavanja kriterijuma konvergencije (ERM II), što znači da trenutno nema mogućnost za uvođenje zajedničke valute.

Osim Švedske, euro ne koriste ni Danska, Mađarska, Poljska, Rumunija i Češka. Danska nije u obavezi da uvede euro, zahvaljujući izuzeću iz Mastrihtskog sporazuma iz 1992. godine, a Danci su ovu mogućnost odbili na referendumu 2000. godine. Preostale četiri zemlje trenutno ne planiraju da počnu da primjenjuju kriterijume konvergencije, čime se ne očekuje da u skorije vrijeme prihvate euro.