Kina na ivici unutrašnjeg obračuna: Hapsi se vojni vrh zbog izdaje

Kina se trenutno nalazi u jednoj od najtežih faza unutrašnje političko-bezbednosne nestabilnosti u posljednjoj deceniji. Samo dan nakon što je državna novinska agencija Sinhua objavila pokretanje istrage protiv dvojice najviših vojnih zvaničnika, na društvenim mrežama su se pojavili snimci vojnih konvoja koji se kreću ka Pekingu.

Prema dostupnim informacijama, general Žang Jusi, član Politbiroa KPK i potpredsednik Centralne vojne komisije, kao i general Liú Ženli, član iste komisije i načelnik njenog zajedničkog štaba, pod istragom su zbog "teških kršenja discipline i zakona". Odluku o njihovom uklanjanju donio je direktno Centralni komitet, a u zvaničnom saopštenju označeni su kao "nepouzdane osobe".

Na internetu se ubrzo pojavio video snimak koji prikazuje civilno vozilo kako pretječe dugačak konvoj vojnih kamiona i oklopnih vozila na prilazu Pekingu. Istovremeno, prema više izvora, izdano je neformalno naređenje kojim se zabranjuje svako kretanje trupa u drugim dijelovima zemlje, što dodatno ukazuje da je riječ o centralizovanoj bezbjednosnoj operaciji ograničenoj isključivo na glavni grad.

Posebnu težinu cijelom slučaju daje činjenica da je Žang Jusi do sada važio za drugog najmoćnijeg čovjeka u Kini, odmah iza Si Đinping-a. Prema navodima Vol Strit Džurnala, on je osumnjičen za izdaju i za odavanje strogo povjerljivih informacija o kineskom nuklearnom programu Sjedinjenim Državama. Ako se ove optužbe potvrde, radilo bi se o najtežem bezbjednosnom probijanju u kineskom vojnom vrhu u savremenoj istoriji.

Centralna vojna komisija, čiji su Žang i Liú bili ključni članovi, predstavlja najviše tijelo vojne vlasti u Narodnoj Republici Kini. Ona ima potpunu komandu nad Narodnooslobodilačkom vojskom, Narodnom oružanom policijom i Narodnom milicijom. Svako potresanje tog nivoa automatski znači i direktan udar na samu strukturu državne stabilnosti.

U tom kontekstu, ne čudi što su se pojavili i nepotvrđeni, ali uporni izvještaji o sprečavanju pokušaja puča, pa čak i o navodnom planiranju atentata na samog Si Đinping-a. U samom centru Pekinga primjećeno je pojačano prisustvo bezbjednosnih snaga, a u političkim krugovima kruže glasine o širokim čistkama koje zahvataju najviše ešalone partije, vojske i bezbjednosnog aparata.

Ovakve "rekonstrukcije" kineskog vrha nisu bez presedana. One se, po pravilu, sprovode uoči velikih političkih prelomnica. Sljedeća takva tačka je 2027. godina, kada se očekuje da Si Đinping zatraži četvrti mandat na čelu države. U tom svjetlu, aktuelni događaji djeluju manje kao iznenadna kriza, a više kao brutalno kontrolisano razbijanje potencijalnih centara otpora unutar sistema.

Ovaj razvoj događaja uklapa se u širu sliku o kojoj smo pisali i u prethodnim tekstovima u ovom tabu, gdje se vidi zajednički obrazac. Bilo da je riječ o otvorenim vojnim operacijama protiv Kurda u Siriji, preciznim udarima dronova tokom propagandnih prenosa uživo, ili sada o tihoj, ali dubokoj destabilizaciji unutar kineskog državnog vrha, zajednička nit je ista: borba za kontrolu nad informacijama, lojalnošću i centrom moći.

U Pekingu se, za razliku od Bliskog istoka, rat ne vodi eksplozijama na kamerama, već hapšenjima iza zatvorenih vrata, konvojima bez oznaka i potpunim informativnim mrakom. Ali u oba slučaja, poruka je identična. Sistem koji ulazi u fazu egzistencijalne nesigurnosti reaguje brzo, tvrdo i bez javnih objašnjenja. Da li je riječ o izolovanom slučaju izdaje ili o mnogo dubljem sukobu unutar kineske elite, ostaje da se vidi. Ono što je već sada jasno jeste da Kina ulazi u period u kojem će unutrašnja stabilnost biti podjednako važna, ako ne i važnija, od spoljnopolitičkih frontova koje Peking istovremeno otvara prema Tajvanu, Južnom kineskom moru i Zapadu.