Životi koje je promijenio 11. septembar: Priče o gubitku i hrabrosti

Dvadeset pet godina nakon napada na SAD, sin poginulog vatrogasca, ljekar koji je liječio spasioce i službenik aviokompanije koji je pomogao dvojici otmičara da se prijave na let i dalje nose teret tog dana.

Skot Larsen je imao četiri godine kada je njegov otac, njujorški vatrogasac, poginuo u rušenju Svjetskog trgovinskog centra 11. septembra 2001. godine. Njegov otac, koji je tada imao 35 godina, bio je privremeno raspoređen na Donji Menhetn iz svoje matične vatrogasne stanice u Vudsajdu, u njujorškoj opštini Kvins, kada su dva aviona koja su oteli islamistički militanti Al Kaide udarila u Kule bliznakinje. Bio je jedan od 343 pripadnika Vatrogasne službe grada Njujorka koji su poginuli u napadu prije 25 godina. Ta dva aviona, kao i treći koji je udario u Pentagon i četvrti koji se srušio u Pensilvaniji, odnijeli su živote oko 3.000 ljudi, a desetine hiljada supružnika, roditelja i djece ostale su da oplakuju svoje najbliže.

Događaji od 11. septembra, koji su se odigrali na početku prvog mandata predsjednika Džordža V. Buša, iz temelja su preoblikovali američku politiku nacionalne bezbjednosti i doveli do višedecenijskih ratova u kojima je poginulo više od 900.000 ljudi, prvenstveno u Iraku i Avganistanu. Ti napadi su promijenili i tokove pojedinačnih života. Neku djecu žrtava podstakli su da krenu stopama roditelja i izaberu posao u hitnim službama, druge su usmjerili ka vojsci, medicini ili javnoj službi, dok se preživjeli, spasioci i milioni Amerikanaca i danas suočavaju sa posljedicama tog dana.

“Sjećanje na njega živi svakog dana”, rekao je Larsen. Pridružio se Vatrogasnoj službi Njujorka i tražio da bude raspoređen u vatrogasnu stanicu u Vudsajdu. “Oduvijek sam želio da dođem ovdje”, dodao je. Larsen je treća generacija vatrogasaca u svojoj porodici, a njegov mlađi brat se nada da će se pridružiti vatrogasnoj službi sljedeće godine.

Doktor Majkl Krejn nikada nije prestao da pomaže spasiocima. Kao medicinski direktor njujorške elektroenergetske kompanije Con Edison, bio je zadužen za zaštitu spasilaca koji su raščišćavali ruševine. “U tom trenutku sam shvatio da ovo nije samo neka nacionalna ili državna stvar, ovo je bilo lično”, rekao je Krejn, koji danas radi kao medicinski direktor Zdravstvenog programa Svjetskog trgovinskog centra.

Zdravstveni program, koji finansira američka vlada, pruža zdravstvenu zaštitu zbog bolesti povezanih sa 11. septembrom za više od 150.000 spasilaca i radnika. Oko polovine slučajeva odnosi se na posljedice udisanja otrovne prašine, dok se oko 30 odsto odnosi na rak.

Majkl Tuohi, službenik aviokompanije, pomogao je dvojici otmičara da se prijave na let. “Nijesam poslušao instinkt. I ispostavilo se da je to bilo strašno”, rekao je Tuohi, koji danas ima 80 godina. “Ko zna, možda bi se nešto promijenilo da sam poslušao instinkt.”