FIFA ugrožava zdravlje fudbalera

Grupa vodećih svjetskih naučnika upozorila je Međunarodnu fudbalsku federaciju (FIFA) da su njene trenutne mjere bezbjednosti za zaštitu od vrućine tokom Svjetskog prvenstva 2026. godine "neodgovarajuće" i da bi zdravlje fudbalera moglo biti ozbiljno ugroženo.

U pismu, međunarodni stručnjaci za zdravlje, klimu i sportske performanse navode da smjernice FIFA-e nijesu u skladu sa najnovijim naučnim saznanjima i da ih je "nemoguće opravdati". Oni pozivaju FIFA-u da uvede sveobuhvatnije mjere zaštite, među kojima su duže pauze za rashlađivanje i osvježenje kao i jasniji protokoli za odlaganje ili pomjeranje termina utakmica u ekstremnim vremenskim uslovima.

Očekuje se da će vrućina biti veliki problem tokom ovogodišnjeg prvenstva u Sjedinjenim Američkim Državama, Kanadi i Meksiku. Istraživači upozoravaju da bi temperature mogle biti iznad opasnih nivoa na 14 od 16 stadiona koji će biti domaćini.

U dijelovima juga SAD-a i sjevernog Meksika, prosječne dnevne temperature su obično između 30 i 35 stepeni Celzijusa, ali tokom toplotnih talasa mogu dostignuti i oko 40 stepeni Celzijusa. Na osnovu temperature, vlažnosti vazduha, brzine vjetra i intenziteta sunčevog zračenja, igrači u gradovima domaćinima suočavaju se sa velikim rizikom od ekstremnog toplotnog stresa.

FIFA navodi da je "posvećena zaštiti zdravlja i bezbjednosti igrača, sudija, navijača, volontera i osoblja", kao i da se rizici povezani sa vremenskim prilikama procjenjuju u okviru planiranja prvenstva. Trenutne mjere uključuju obavezne trominutne pauze za rashlađivanje i osvježenje tokom svakog poluvremena, a za stručne štabove i rezervne igrače biće obezbijeđene klupe sa kontrolisanom temperaturom.

FIFA koristi i temperaturu vlažnog kuglastog termometra (WBGT), koja se smatra zlatnim standardom za procjenu uticaja vrućine, uzimajući u obzir toplotni stres na organizam. WBGT od oko 28 stepeni Celzijusa se smatra granicom, jer tada toplotni stres postaje ozbiljan problem. Kada su vrijednosti blizu ili iznad 32 stepena Celzijusa, organizatori utakmice treba da se dogovore o mjerama predostrožnosti.

Među 20 potpisnika pisma su vodeći stručnjaci iz Ujedinjenog Kraljevstva, SAD-a, Kanade, Australije i Evrope. Oni traže odlaganje ili pomjeranje utakmica kada je WBGT iznad 28 stepeni, duže pauze za rashlađivanje, bolje uslove za rashlađivanje igrača, kao i redovno ažuriranje smjernica u skladu sa najnovijim saznanjima.

Endru Sims, direktor britanskog istraživačkog centra New Weather Institute, rekao je da je bezbjednost igrača hitan problem. Daglas Kasa, profesor na Univerzitetu Konektikata, naglašava da pauza za hidrataciju mora trajati najmanje pet minuta.

Očekuje se da će ekstremni vremenski uslovi igrati značajnu ulogu tokom Svjetskog prvenstva 2026. godine. Vrućine, oluje i loš kvalitet vazduha usljed šumskih požara su česte tokom ljeta u SAD-u, Kanadi i Meksiku. Nova analiza pokazuje da će igrači i navijači biti izloženi znatno većem riziku nego tokom Svjetskog prvenstva 1994. godine.

FIFA je odbila da direktno komentariše pismo, ali je navela da će tokom turnira koristiti višestepeni model za ublažavanje vrućine, uz mjere prilagođene uslovima u realnom vremenu. Izvori će davati meteorološku podršku, a odluke će se donositi na osnovu praćenja WBGT vrijednosti.