Pimpleri i taktičari: Trendseteri i demagozi u fudbalu

Stvari treba nazvati pravim imenom. Debate se vode ovih dana na dijagonali otvorenog ili opreznog fudbala, hazardera i ziheraša, modernih i konzervativnih, ali prava istina i linija razdvajanja vezano za meč decenije PSŽ-Bajern je ona između fudbalskih sanjara i demagoga. Došao je trenutak za sanjare, više nisu u pitanju samo rođeni inovatori i revolucionari koji su imali ideju totalnog fudbala i igru uvijek za gol više, koji su krčili put u davnim decenijama često sami protiv sistema, ali najbolji od njih su osim hrabrosti imali i velike ekipe i sredstva da naprave revoluciju. I napravili su je.

Rinus Mihels sa Ajaksom i Holandijom početkom 70-ih, totalna avangarda i bum za ono doba, fudbal koji je opio planetu, u Ajaksu je to nastavio Ištvan Kovač, a on otišao sa Krojfom u Barselonu i usadio taj DNK za sva vremena katalonskom gigantu. Sam Krojf je dao zauvijek taj pečat Barsi ali kao trener (1988-1996), nakon što su tragali za tim fudbalom i sa Udom Latekom (Maradona na terenu), ali Krojf je zaludio sve sa sedam ofanzivaca, okrenuo mentalitet naopačke i više nikad nisu išli nazad.

Onda naravno Arigo Saki, najvažnija figura ikad za italijanski fudbal, ali toliko diskutovan jer je to konzervativna zemlja fudbalski, svi su htjeli da ga isprate iz Milana prije Božića 1987. i nikad više, ali on je udario temelje, dva puta šampion Evrope i svijeta, iznad svega totalni fudbal koji Italija nikad nije vidjela, koji diže mase. Imali su velike rezultate i Kapelo i Anćeloti u narednim erama, ali niko nije uzbudio narod kao Sakijev Milan, taj 1. maj 1988. u Napulju je bio dan kad je revolucija pobijedila.

Narednih godina u Italiji 90% trenera je prešlo na zonu i pratili su tog 'ludaka'. Sad se iz Italije čuje svašta o ovom fudbalu, ali 1992. su svi igrali tako, Saki je tada već bio selektor, liga najjača u istoriji ove planete, a 4. oktobra 1992. je palo 48 golova na 9 mečeva Serije A, odnosno 5,3 po meču. Sad se prave ludi, a još prije 34 godine bili su skroz u tome i vladali su svijetom. Naravno, neki konzervativci su i tada gunđali, ali bili su skroz potopljeni trendom i u manjini, jer trendovi te raznose. Fiorentina-Milan 3:7, sila koja boga ne moli, ostalo je demagogija.

I naravno, Gvardiola sa Barsom 2008-2012, opet Barsa trendseter, ali treba reći da je već od 2004. to pokrenuo Rajkard sa Ronaldinjom, on je lansirao i Mesija, on je nastavio veliku holandsku liniju i to na preporuku Krojfa koji ga je otjerao iz Ajaksa 1987. kao igrača, ali znao da se iskupi. Gvardiola je samo sklonio neke njegove bastione (Ronaldinja, Deka) i bacio sve na trio Mesi-Ćavi-Injesta sa biserima iz njegovog B tima. I rodio se svakako najbolji tim ovog vijeka, tim koji nije igrao fudbal nego rokenrol.

Svi top timovi vrijedni i do 500 miliona igrali su bunker protiv ove Barse, i Real i Bajern i Čelsi i Inter, a Ferguson koji je probao da igra raznesen je po sopstvenom priznanju u dva finala. To nije bilo davno i taj talas i dalje traje. Gvardiola je nastavio da hara sa Bajernom i već 10 godina sa Sitijem, a sve sami njegovi učenici i sljedbenici danas vladaju na tom dugačkom talasu.

Luis Enrike je bio njegov saigrač u Barsi i skroz opijen njegovim fudbalom od 2008. Tada ga je on naslijedio na čelu B tima i naravno bio projektovan da ga jednog dana naslijedi i u prvom timu. Evo baš na ovaj dan, 2. maja 2009. desio se Klasiko, Real-Barsa 2:6, po meni najveća demonstracija totalnog fudbala i premoći jednog velikog tima nad drugim velikim. Nisu samo šesnaest golova nego i još 15 šansi, način na koji je Barsa igrala i magični trio Mesi-Eto-Anri. Na drugoj strani su bili Iguain, Roben, Raul, Snajder, Ramos, Kanavaro, Gago, Marselo, ne bilo ko.

Tada je Luis Enrike rekao da ne mora da vidi više ništa u životu, da je to bio 'fudbalski orgazam'. Opijen Gvardiolom ali nikad u predobrim odnosima. Ljeta 2011. je bio nestrpljiv i otišao u Romu, ne znajući da će Gvardiola otići za samo godinu. I pogađate, u Italiji su ga proglasili demagogom, 800 pasova, doveo sve neke pimplere (Pjanić, Lamela, Gago, Krkić, Osvaldo) a rezultata nigdje.

Zato je morao širokim krugom do Barse 2014/15, na pola sezone probio led i osvojio 'Triplete', trio Mesi-Suarez-Nejmar je oborio sve rekorde Gvardiolinog trija, cijeli svijet je opet učio od Barse. Luis Enrike se srijetao mnogo više sa skepticima tokom karijere od Gvardiole, čak i kad je vodio Španiju, do polufinala Eura 2021, ali kad je ispao u osmini Mundijala od Maroka razapeli su ga, iako su oborili svjetski rekord sa 900 pasova, iako je Maroko bio strašan, a igrao bunker.

Činjenica, došao je Dela Fuente i sad su opet najbolji na svijetu, sa istim tim fudbalom. Zato je Luis Enrike otišao u PSŽ i uspio ono što niko nije, našao kvadraturu kruga tom timu, otjerao mega zvijezde i učinio ih šampionima svega. Taj fudbal je opet na tronu, opet oduševljava, finale 5:0 sa Interom bila je nova apoteoza tog fudbala, a koliko je samo magnata Premijer lige oduvao ove dvije sezone.

Prije njega i Gvardiola je doveo Siti na tron 2023, promijenio i njihov genetski kod za sva vremena, i jasno je da smo u punoj eri njihove škole, možemo je i zvati španska škola, iako su korijeni dublji, holandski. Ali ni to nije sve, Gvardiola je ostavio korijene i u Njemačkoj, pomoćnik mu je bio Flik koji se potpuno zaljubio u taj fudbal, kao i Henes, Rumenige i Bekenbauer dok je bio živ, svi se kunu u Gvardiolu, iako je sva tri puta zaustavljen od svojih Španaca u polufinalima Lige šampiona.

Flik je to sproveo sa Bajernom 2019/20 kad je osvojio svih šest pehara, Ligu šampiona premoćno sa 11/11 pobjeda, igrao čarobno i naredne sezone. A u Barsi je otišao još dalje, u momentu kad je Real osvojio sve (2024) i još doveo Mbapea, on je u ove dvije sezone osvojio sve što se može u Španiji, nametnuo komplekse nestvarne Realu, čak četiri puta ih je nokautirao prošle sezone dok je još bio maestro Anćeloti, dao mu 16 golova u ta četiri Klasika, a sve to sa djecom iz La Masije, sa tada 17-godišnjim Jamalom i Kubarsijem, i lansirao cijelu plejadu domaćih bisera igraju najhrabriji fudbal svih vremena sa odbranom na centru, nikad viđeno.

I još jedan učenik Gvardiole je u samoj žiži, to je Arteta kojeg je odmah uzeo za pomoćnika kad je stigao u Siti, to je ta ista matrica, iako se on osamostalio brzo u Arsenalu i razvio neke svoje pravce, u nadi da će mu Gvardiola konačno 'prepustiti' neki trofej. Svi znaju za korner majstora Žovera, ali kod Artete je bio i Španac Kvesta koji je sada trener Parme, sa 29 godina, lagano ih je doveo u mirnu zonu.

Tako su od ovih učenika Gvardiole nastali i učenici učenika, ili sljedbenici, jedan je svakako De Zerbi koji je igrao briljantno sa Sasuolom i Brajtonom, atraktivno i sa Marseljom, sad želi da opet prokrči sa Totenhemom. On je trebao u Čelsi prije dvije godine, ali su tada dali prednost Mareski, još jedan 'Gvardiolano', doveo ih je do svjetskog trona ali sada je smijenjen. I Emeri je još u Valensiji kopirao taj stil, poslije ogromni uspjesi sa Seviljom, onda se vremenom mijenjao.

Potom Farioli, on je učenik De Zerbija i dugo njegov pomoćnik, ali potom je bio dobar u Nici, pa sjajan u Ajaksu, ali senzacionalno izgubio titulu, sad je već osvaja sa nikad mlađim Portom, još jedan pimpler i sanjar. A tek Fabregas, bio je igrač Gvardiole, ali je učio i od Vengera, počeo je od nule u Komu, uveo ih u Prvu ligu, sad ih vodi u Evropu, birao sam igrače i napravio bukvalno čuda sa njima, napravio ludo dobar tim.

I on u Italiji ima mnogo obožavalaca, ali i negatora, vrhunac je bio meč Komo-Milan 1:3 u januaru i medijski sudar njega i Alegrija po svim osnovama, tada je rođena debata antipoda u Italiji, 'Giochisti i Risultatisti', još traje. Mogli bi nabrajati ovakve trenere na svim nivoima do sjutra, ima ih i u nižim ligama puno, Pokonjoli je to uspio da sprovede u belgijskom Rojalu, ali nije u Monaku, mnogima nije bila dovoljna ideja, nisu imali rezultate. Jedan od pionira, Zdenek Zeman je stigao do određenog nivoa još 90-ih, ali sistem i Mođi su ga zaustavili. Majfredi je 1990. stigao kao mesija u Juve, ali nije uspio i od tada je samo tonuo.

Ali činjenica je da je ovaj fudbal sada pobijedio. Prije 15 godina je bio to sudar filozofija, Murinjo-Gvardiola, gdje je ovaj prvi pokušavao bunkerom, ali pozlaćenim bunkerom od 500 miliona dokazati da se ofanziva može srušiti. Njegov bilans sa Gvardiolom je katastrofalan, a dovoljno je vidjeti gdje je posljednjih 10 godina. U polufinalu ove Lige šampiona, iako nema Gvardiole i Flika tu su Pepovi sljedbenici Luis Enrike, Kompani (njegov kapiten u Sitiju) i Arteta, samo Čolo Simeone kao bastion starog fudbala.

I evo nas u srži problema. Nakon polufinala PSŽ-Bajern 5:4 otvoreno je more debata, iako je planeta bila dva dana bukvalno u transu nakon onog što je vidjela, paralelno postoji bunt i želja da se dokaže 'da to nije fudbal'. Murinjo je odmah rekao da to nije rezultat za fudbal nego za hokej. A onda je stari konzervativac, novinar Toni Damaseli, pokazao svoj telefon i poruke od velikana kao što su Anćeloti i Platini. Anćeloti mu je napisao da će ovo ubiti fudbal, da ukidaju odbranu 'na čovjeka' i da se stvari otimaju kontroli. Veliki Karleto Anćeloti. E, samo malo. Anćeloti je bio jedna od glavnih violina tog Sakijevog Milana koji je napravio revoluciju, dao je evrogol u polufinalu Milan-Real 5:0 1989. godine, bio akter istorije.

Onda ga je Saki uzeo za pomoćnika u reprezentaciji i bio je njegov slijepi sljedbenik prvih godina, u Parmi je 1996/97 otjerao velemajstora Zolu u Čelsi, jer je znao samo za 4-4-2 i nije ga imao gdje, špicevi Kjeza i Krespo, Zola polušpic desetka, nije imao mjesta. Poslije je on mutirao i mutirao, u Milanu je našao načina da igraju zajedno Pirlo, Sidorf, Ruj Kosta, Rivaldo (Kaka), Ševčenko i Inzagi, a u Realu koli...