Uspomena na dr Karela Trejbala

Dr Karel Trejbal (1885-1941) nije pripadao “prvom ešalonu” šahista između dva svjetska rata. Ovaj skromni Čeh, sudija po zanimanju, bio je jedini amater među šahovskim profesionalcima tog vremena. Ipak, znao je da ostvari visok plasman na nizu turnira, poput onog u Karlovim Varima 1923. godine, gdje je pobijedio neke od budućih svjetskih prvaka, uključujući Aljehina i Nimcoviča.

Osim šahovskih dostignuća, Trejbal je bio i veliki rodoljub. Tokom okupacije Čehoslovačke, aktivno se angažovao u borbi protiv nacista. Nažalost, 30. maja 1941. godine, uhapšen je i zatvoren. Čak ni u tamnici nije klonuo duhom; hrabrio je zatvorenike riječima: “Dočekaćemo opet bolje dane, valja samo izdržati muke.”

Drugog oktobra 1941. godine, njemački vojni prijeki sud osudio ga je na smrt i istog dana je pogubljen. Njegovo tijelo nacisti nikad nijesu isporučili porodici. Sa turnira u Karlovim Varima 1923. godine, gdje je dijelio šesto do sedmo mjesto sa Nimcovičem, prenosimo Trejbalovu pobjedu nad Aleksandrom Aljehinom.

Damin gambit: Aljehin - Trejbal, Karlove Vari, 1923.
1. d4 d5 2. c4 e6 3. Sf3 c6 4. e3 f5 5. Sc3 Sf6 6. Se5 Sbd7 7. f4 Sxe5 8. fxe5 Se4 9. Sxe4 fe4 10. Ld2 Dg5 11. De2 Le7 12. 0-0-0 Tf8 13. g4 Ld7 14. Kb1 0-0-0 15. Lg2 h5! 16. h3 Na 16. gh5 slijedilo bi Le8! 16... hg4 17. hg4 Th8 18. Txh8 Txh8 19. Le1 Bolje je bilo Th1. 19... Kb8 20. Lg3 Priprema 21. cd5 20... Ka8! 21. Tc1 Dg6 22. c5 De8 23. b4 Zbog ovog napada bijeli nije prebacio topa na h1. 23... b5!! 24. cb6 Bolje je bilo 24. a4 a6 25. Kb2 Kb7 26. Ta1 itd. (DIJAGRAM) 24... Db8! Ovdje se vidi smisao 23. poteza crnog. Crni ulazi u bolju završnicu. 25. Da6 foto: Privatna arhiva Nakon 25. ba7 Dxb4+ ostao bi bijeli sa slabijim a pješakom. 25... Dxb6! 26. Dxb6 axb6 27. a3 Kb7 28. Kb2 Lg5 29. Te1 Iznuđeno! Na 29. Lf4 izgubio bi bijeli pješaka potezom 29... Th4. Isto tako, na 29. Tc3 slijedi Lh4. 30. Lf4 g5 31. Lh2 Le1! 29... c5!! 30. bc5 bc5 31. dc5 Lb5! 32. Kc3 Nije valjalo 32. Lf4, jer poslije Lxf4 33. ef4 slijedi Th2! 34. Tg1 Lf1! Pobjeđuje izvrstan položaj lovaca. 32... Kc6 33. Lf4 Na 33. Kd4 došlo bi Ta8. I crni top je pokretniji od bijeloga. 33... Lxf4 34. ef4 Kxc5 Crni je postigao dobijenu poziciju i Aljehin pokušava sljedećim potezom unijeti zabunu. 35. Lxe4 Th3+ 36. Kb2 de4 37. Txe4 Tf3! 38. f5 ef5 39. gf5 Txf5 40. e6 Kd6 41. e7 Te5 42. Tg4 g5 43. a4 Ld7 44. Tb4 Ke7 Bijeli predaje.