Na današnji dan 1937. potpisan pakat između Italije i Jugoslavije

Na današnji dan, 26. marta 1937. godine, Italija i Jugoslavija potpisale su pakat o prijateljstvu, kojim je Italija garantovala teritorijalni integritet Jugoslavije i obavezala se da uškraćuje podršku hrvatskim fašistima.

Ustaše su bile hrvatska fašistička ultranacionalistička, klerikalna i teroristička organizacija, koju je osnovao Ante Pavelić 1929. godine u Italiji. Organizacija se nalazila na čelu Nezavisne Države Hrvatske, od aprila 1941. do maja 1945. godine. Oslanjajući se na Sile Osovine, pre svega na Njemačku i Italiju, ustaše su u većini slučajeva kopirale njihovu unutrašnju strukturu i ideologiju.

U svojim stavovima su isticale srbofobiju i antisemitizam, kao i niz teorija kojima su opravdavale svoje teritorijalne pretenzije. Ustaše su organizovale i sprovodile genocid nad Srbima, Jevrejima i Romima, osnivajući veliki broj sabirnih logora. Prema raznim procjenama, tokom ustaškog genocida ubijeno je oko 800.000 Srba, 30.000 Jevreja i 80.000 Roma.

Nakon oslobođenja Jugoslavije, većina glavšina ustaškog pokreta je pačovskim kanalima pobegla u zapadnu Evropu i Južnu Ameriku, gde su stvorili mrežu radikalnih organizacija. Pitanje procjene zločina koje su počinile ustaše je pokrenuto tokom raspada Jugoslavije.

Italijanski diktator Benito Musolini i Ante Pavelić su bili saveznici pošto su obojica bili protivnici Kraljevine Jugoslavije. Italiji je Londonskim ugovorom 1915. godine obećano da će dobiti Dalmaciju od Austrougarske na kraju Prvog svjetskog rata. Međutim, na tok mirovnih pregovora je uticala Četrnaest tačaka koje je sastavio Vudro Vilson, koje su pozivale na nacionalno samoopredeljenje i odredile da Jugosloveni zaslužuju sporne teritorije, što je razočaralo italijanske nacionaliste.

Italijanski nacionalista Gabriele D'Annunzio je zauzeo Rijeku (koja je imala mješovito italijansko-hrvatsko stanovništvo) i proglasio Italijansku upravu za Kvarner. D'Annunzio je proglasio sebe dučeom Kvarnera. Bio je poznat po svojim strastvenim govorima čiji je cilj bio da privuče hrvatske nacionaliste kako bi stekao njihovu podršku za svoje akcije i za otpor Jugoslaviji.

Musolini je slijedio D'Annunzijev poziv hrvatskim nacionalistima za razbijanje Jugoslavije i prilagodio italijansku spoljnu politiku tom cilju. Pavelić je pregovarao sa Italijom još od 1927. godine o ustupanju dijelova Dalmacije Italiji u zamjenu za italijansku podršku nezavisnoj Hrvatskoj.

Tokom 1930-ih, kada je jugoslovenska vlada primorala Pavelića i ustaše u izgnanstvo, Musolini je ponudio Paveliću i ustašama utočište u Italiji i dozvolio im je da koriste italijansku teritoriju kao bazu za pripremanje rata protiv Jugoslavije. Nakon invazije i okupacije Jugoslavije, Italija je od Dalmacije i jadranskih ostrva osnovala guvernerat Dalmaciju sa teritorijom u zaleđu gradova Zadra, Splita i Kotora.