Skupština ograničila nadzornu ulogu: Kontrolni mehanizmi pod pritiskom politike

Skupština Crne Gore trenutno se suočava sa ozbiljnim ograničenjima u ostvarivanju svoje kontrolne funkcije, a to su pokazali podaci o premijerskom satu i kontrolnim saslušanjima. Premijerski sat održan je samo pet puta u 2025. godini, dok je tokom istog perioda organizovano 13 kontrolnih saslušanja, od kojih su neka odbijena.

Milena Gvozdenović, zamjenica izvršnog direktora Centra za demokratsku tranziciju (CDT), ističe da se dešava da prođe i po nekoliko mjeseci od izglasavanja inicijative do održavanja saslušanja, što obesmišljava proces. Ona naglašava da se dio organa ne odaziva na pozive poslanika, čime se dodatno smanjuje transparentnost rada parlamenta.

Prema podacima Instituta alternativa (IA), premijer Milojko Spajić se u skupštinskom plenumu pojavio 11 od predviđenih 18 puta, a prvi premijerski sat za ovu godinu još nije zakazan. Odsustvo premijera izaziva nezadovoljstvo opozicije, a kolegijum predsjednika parlamenta razmatra izmjene Poslovnika kako bi se osiguralo njegovo prisustvo.

U 2025. godini, od 13 održanih kontrolnih saslušanja, osam je bilo na zahtjev opozicije. Ipak, neki zahtjevi su odbijeni, a važni gosti su često izostajali sa sjednica. Gvozdenović ističe da se ovakva situacija dodatno pogoršava izmjenama Poslovnika iz 2024. godine, koje su ograničile pravo opozicije na zahtjev za saslušanje.

Jelena Radulović iz IA navodi da su brojni kontrolni mehanizmi pod pritiskom od formiranja aktuelnog saziva Skupštine. Prema njenim riječima, gotovo svaki treći zahtjev za kontrolna saslušanja bio je preglasan, na čekanju ili odbijen. Takođe, više od trećine sjednica posvećenih premijerskom satu nije održano, što dodatno potvrđuje nedostatak poštovanja parlamentarne kontrole.

Ovakva nepredvidivost u sprovođenju ključnih kontrolnih mehanizama direktno utiče na stabilnost rada parlamenta i pravo javnosti na informisanje o radu izvršne vlasti. U konačnici, postavlja se pitanje da li je Skupština svedena na puko oruđe vlasti za ostvarivanje svojih interesa.