Na današnji dan potpisan sporazum: Državna zajednica Srbija i Crna Gora

Na današnji dan, 14. marta 2002. godine, predstavnici Srbije, Crne Gore, SR Jugoslavije i Evropske unije potpisali su u Beogradu Sporazum o preuređenju odnosa Srbije i Crne Gore. Tada je prestala da postoji zajednička država, a Jugooslavia je bila naslednica Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, formirane na kraju Prvog svjetskog rata.

Srbija i Crna Gora su bile bivša državna zajednica koja je trajala od 4. februara 2003. godine do maja 2006. godine, kada su Sjedinjene Američke Države, Njemačka, Velika Britanija i druge moćne svjetske države priznale rezultate referenduma u Crnoj Gori. Državna zajednica Srbija i Crna Gora bila je evropska zemlja koja je predstavljala državu-kontinuitet sa Saveznom Republikom Jugoslavijom (SRJ), a administrativni centar bio je u Beogradu, dok se u Podgorici nalazio Sud SCG.

SCG se graničila sa Mađarskom na sjeveru, Hrvatskom, Bosnom i Hercegovinom (Republikom Srpskom) i Italijom (morska granica) na zapadu, Rumunijom i Bugarskom na istoku, i Albanijom i Sjevernom Makedonijom na jugu. Postojanje SCG bilo je regulisano kroz Ustavnu povelju SCG donetu 4. februara 2003. godine. Kada je proglašena Savezna Republika Jugoslavija 1992. godine, Ujedinjene nacije i mnoge pojedine države, posebno Sjedinjene Američke Države, nisu želele da je priznaju kao državu-kontinuitet sa SFRJ, iako su je priznale kao državu.

SRJ nije bila član UN do 2000. godine, a kada je postala članica, nakon Petooktobarskog puča, odmah je njeno postojanje dovodeno u pitanje. Vlasti u Crnoj Gori su nakon 1997. godine zagovarale autonomiju, uvodeći policijske kontrole na granici sa Srbijom i odbijajući da prihvate vanredno i ratno stanje na svojoj teritoriji tokom NATO bombardovanja SRJ 1999. godine.

Tokom 2001. godine, intenzivirani su pregovori između dvije republike, koji su većinom vođeni u Beogradu i na Svetom Stefanu. Konačno, Srbija i Crna Gora su 14. marta 2002. godine sklopile novi sporazum o nastavku saradnje, koji je između ostalog ukinuo ime „Jugoslavija“, a novu državnu zajednicu nazvao Državnom zajednicom Srbija i Crna Gora. Sporazum su potpisali čelnici obje republike, savezne države i Havijer Solana iz Evropske unije.

Po formulaciji, postalo je jasno da će nova zajednica biti najbliža statusu unije, mnogo labavijem vidu zajedništva od dotadašnje federacije. Nova ustavna povelja ostavila je mogućnost svakoj republici članici da organizuje referendum o nezavisnosti nakon tri godine. Novom ustavnom poveljom, ukinut je direktan izbor institucija zajedničke države: skupština se birala ravnopravnim delegiranjem iz obje republičke skupštine, predsjednik se birao u skupštini, a on je ujedno bio i predsjednik Savjeta ministara, tijela koje je zamijenilo Saveznu vladu.

Ove institucije su imale svega nekoliko ovlašćenja, i to većinom u spoljnoj politici, jer je ostatak nadležnosti prešao na republičke institucije. Skupština SCG samo je usvajala zakone u vezi sa ljudskim pravima, spoljnom politikom i ratifikovala razne sporazume. Ukinut je i status glavnog grada, a umjesto toga, Beograd je postao administrativni centar, sa gotovo svim zajedničkim institucijama. Umjesto Ustavnog suda, predviđen je Sud Srbije i Crne Gore sa sjedištem u Podgorici, koji nikada nije konstituisan. Zajednička Narodna banka je podeljena na republičke. SCG je sve vreme bila samo moratorijum na planirano razdvajanje Crne Gore i Srbije.