Mladocrnogorci pozivaju na novu političku misao; DPS gubi tri ideje

Crnoj Gori su potrebni Mladocrnogorci, novi i moderni politički pokret, struktura koja će odgovoriti na istorijske potrebe crnogorskog društva i države, te znati dovesti zemlju do članstva u Evropskoj uniji, uz očuvanje i beskompromisnu odbranu crnogorskog nacionalnog i državnog identiteta.

Balada o skupštinskoj Rezoluciji o evropskim integracijama trajala je tri dana. Višemjesečne najave mladog vođstva DPS o tome da će taj dokument označiti novu fazu u djelovanju svih relevantnih političkih subjekata u kontekstu crnogorske evropske agende - neslavno su okončane na samom početku.

Uzaludna su bila upozorenja da je ta konstrukcija na vrlo klimavim nogama, jer formalna podrška dominantnog dijela vladajućih struktura (treba li reći - tih srpsko-ruskih piona i saučesnika) ne znači i ne donosi praktično ništa.

To se potvrdilo u otrežnjujućem glasanju za nove odredbe zakona o unutrašnjim poslovima i o ANB-u, kojima se eklatantno krše crnogorski Ustav, pravni principi i standardi koji čine evropski Acquis communautaire.

Iznenađenja, u tom smislu, nije moglo ni biti, izuzev ostavke jednog od avizanijih kadrova u PES-u, koji je time pokazao (bez obzira na loše vođenje Odbora za bezbjednost i odbranu) da ipak postoji profesionalni minimum ispod kojeg se ne smije ići.

DPS je, tako, u jednom danu ostao bez tri glavne ideje svoje političke taktike, koja je bila prisutna posljednjih pet godina, poslije nesrećnog crnogorskog Avgusta, a naročito od momenta kada Vladu vodi Milojko Spajić.

Prva ideja/namjera je bila povezana sa projekcijom da će, na neki volšeban način, pa čak i uz podršku međunarodnih faktora, vođstvo Spajićevog PES neizbježno „osjetiti potrebu“ da pozove DPS u izvršnu vlast, a da se liši usluga i uticaja četničkog vojvode Mandića.

Ta je želja - u svojoj osnovi, kako smo i ranije pisali - sasvim legitimna, ali je, od samog početka, bila vrlo upitna njena politička realističnost.

Čini se da su Spajić i njegovi „ujaci“ uspješno odigrali tu političku igru - mladi DPS lideri su, u više navrata, bili sigurni da je pazar utvrđen. Iz te ugodne samoobmane nije ih probudila ni krajnje sumnjiva i problematična oslobađajuća presuda pred Apelacionom sudom u slučaju pokušaja državnog udara 2016.

Druga politička ideja - čije je finale predstavljalo usvajanje te dezavuisane rezolucije - bila je izraz (prilično kratkovidog i provincijalnog, da budemo iskreni) shvatanja da je nekritička i upravo ponizna „kooperativnost“ sa međunarodnom zajednicom, tj. važnijim ambasadama u diplomatskoj zajednici u Podgorici (čitaj: ambasade Kvinte i Delegacija EU) potrebna i dovoljna da se nekadašnja vladajuća, a sada „pojedinačno najjača stranka“, kvalifikuje - i na tim evropskim, i na američkoj strani - prihvatljiva da opet bude dio vlasti.

U tom segmentu postojala su i drugi teško opterećujući momenti. Očigledno je, naime, da tzv. reforma DPS, u prevodu te fraze, podrazumijeva da se iz političkog (a, vrlo moguće, i iz društvenog) života odstrani Milo Đukanović. Sapeti između želje da se ozbiljno bave politikom i da ostanu lojalni (tj, preciznije, u nedostatku kuraži da se do kraja suoče sa tom situacijom), mladi lideri u DPS su sami sebe osudili da ostanu na pola puta.

Niko im tu, kao ni u ostalim detaljima, ne može biti kriv. Njihova „konstrukciona greška“ leži u činjenici da su u politiku ušli „na gotovo“, u spremne i ugodne jasle vladajuće stranke. Bez opozicionog iskustva, bez maltretmana koji prati manjinska pozicija, mladi DPS-a se, i prema saveznicima, i prema oponentima, ponašaju kao da su još uvijek na vlasti.

Uz to - što je, vrlo moguće, i najgora neizbježna reperkusija takvog „balansirajućeg“ političkog stava - DPS je, bez imalo emocije i solidarnosti, promovisao i pristajao da se u međunarodnom i nacionalnom javnom mnjenju kreiraju tzv. narativi o tome kako je kritički odnos drugih opozicionih i nezavisnih struktura i pojedinaca prema svim segmentima aktuelne vlasti, od inostranih službi i Crkve Srbije, pa sve do „eksperata“/,,tehnokrata“ u Spajićevom kabinetu i ministarstvima, zapravo nekakva radikalna i ekstremna interpretacija crnogorske politike, koja je, pobogu, uz to, i „antievropska“.

Pristajanje na tu elementarnu neistinu i prilično jeftino kupljenu obmanu, skupo je stajalo crnogorsku politiku, ali - i to se jasno vidjelo prije dvije večeri u Skupštini - i sâmi DPS. Ni tu nema krivaca sa strane.

I, na kraju, a zapravo na početku, pasivna i inertna DPS politika „čekanja izbora“ i zahtjevi da „građani pamte do izbora“, kako je to promovisano iz partijskog vrha, razbila se o hridi glasanja u Skupštini, te egzekucije evropske agende, đe su se četnički vojvoda i njegovi trabanti i saveznici izvještili u ekspres-glasanju: „Čuli smo poslanika, hvala, molim da glasamo!“

Nema mnogo uzbuđenja oko činjenica i argumenata - velikosrpski nacional-šovinizam nije nikada mario za te trice i kučine. Tako je danas DPS, a, sa njime, i cijela opozicija, uključujući bliske im medije i uslužne analitičare, pred najozbiljnijim izazovom. Ovako više ne može i ne treba. Kompromitovani su - odnosno, ako to nekome ljepše zvuči, doživjeli su potpuni neuspjeh - svi bitni elementi njihovog političkog djelovanja.

Možda je manje bitno da li mlado vođstvo ima snage da to shvati i prihvati. Važno je pitanje da li u toj strukturi postoji potencijal za radikalno novu političku misao i akciju. Ne možemo suditi mi, niti bi to bilo korektno. Odgovor na to pitanje mogu dati samo partijski čelnici, naročito oni koji pretenduju da budu ideološki predvodnici. (Napomena: za asocijaciju „Mladocrnogorci“ pogledajte pod Mustafa Kemal Ataturk i „Mladoturci“.) Kada će se i kako to dogoditi zavisiće od političke konstelacije i dinamike. Loše je i potencijalno rizično da neposredni motiv i uzrok te neophodne promjene bude opšta kulturna degradacija i urušavanje Crne Gore. Propast Crne Gore nije dobra platforma za nove početke. Ali, i ta opcija je na mračnom horizontu crnogorske politike. Ali, postoji i gora opcija: da se ništa od toga ne desi, već da se kroz opštu letargiju i političku žabokrečinu Crna Gora udavi u toj prisilnoj „političkoj korektnosti“, što bi pogodovalo velikosrpskom nacionalizmu. Takav bi razvoj događaja značio i pristajanje na svojevrsnu eutanaziju te istorijske partije. Ni u tome ne bi trebalo da tražimo uzroke van svojih redova, jer ih tamo ne možemo naći.

(Autor je vanjskopolitički komentator Pobjede)