Trampova administracija zaobišla Kongres prodaji bombi Izraelu

Administracija predsjednika SAD Donalda Trampa zaobišla je američki Kongres koristeći vanredna ovlašćenja kako bi ubrzala prodaju više od 20.000 bombi Izraelu, vrijednu oko 650 miliona dolara, saopštila su dva američka zvaničnika upoznata sa prodajom.

U kasnom saopštenju objavljenom u petak Stejt dipartment je naveo da je američki državni sekretar Marko Rubio utvrdio da postoji vanredna situacija koja zahtijeva hitnu prodaju Izraelu i da je ukinuo obavezu Kongresne revizije za tu prodaju. Paket naoružanja uključivao je 12.000 bombi opšte namjene BLU-110A/B težine 1.000 funti (oko 454 kilograma), dolazeći sedmicu nakon što su SAD i Izrael započeli zajednički vazdušni rat protiv Irana, najveću vojnu operaciju Vašingtona od invazije na Irak 2003. godine.

Ta operacija, za koju su SAD saopštile da je usmjerena na uništavanje iranskih ofanzivnih raketa, proizvodnje raketa i mornarice, dovela je region na ivicu šireg rata, pošto je Teheran uzvratio napadima na Izrael i zemlje regiona u kojima se nalaze američke baze, navodi Rojters. Zvaničnik Stejt dipartmenta danas je iznio dodatne detalje o prodaji, navodeći da ona uključuje i bombe opšte namjene BLU-111 od 500 funti, što predstavlja izmjenu prethodne prodaje. Takođe, zvaničnik je dodao da će Izrael kupiti dodatnu kritičnu municiju u vrijednosti od 298 miliona dolara putem direktne komercijalne prodaje.

U izvještaju Ujedinjenih nacija iz decembra 2024. navedeno je da je izraelska vojska vjerovatno koristila ovo teško naoružanje i municiju u gusto naseljenoj Gazi, gdje je izraelska kampanja protiv boraca Hamasa usmrtila desetine hiljada civila. Demokratski kongresmen Gregori Miks rekao je da Rubiova odluka da koristi vanredna ovlašćenja kako bi zaobišao kongresnu reviziju pokazuje nedostatak pripremljenosti za rat protiv Irana. 'Trampova administracija je više puta tvrdila da je u potpunosti spremna za ovaj rat. Žurba da se posegne za vanrednim ovlašćenjima kako bi se zaobišao Kongres govori drugačije. Ovo je vanredna situacija koju je sama Trampova administracija stvorila', rekao je Miks u saopštenju.

Tokom posljednje sedmice, u američkim i izraelskim napadima ubijena su najmanje 1.332 iranska civila, a još hiljade su ranjene, prema riječima iranskog ambasadora pri Ujedinjenim nacijama (UN). Ubijeni su i mnogi visoki iranski zvaničnici, uključujući vrhovnog vođu ajatolaha Alija Hamneija. Američka vojska saopštila je da je šest pripadnika američkih oružanih snaga poginulo u napadu na objekat u Kuvajtu, dok je Izrael saopštio da je do sada širom zemlje poginulo najmanje deset civila.

Vašington je zadržao snažnu podršku Izraelu i za vrijeme predsjednika Donalda Trampa i bivšeg predsjednika Džozefa Bajdena tokom više od dvije godine izraelskih ratova u Gazi, Libanu i Iranu. Trampova administracija je i ranije sprovodila vojne prodaje Izraelu preskačući kongresne provjere, kao što je to činila i Bajdenova administracija dok je bila na vlasti. Američka vojna podrška našla se pod lupom stručnjaka za ljudska prava, naročito tokom izraelskog napada na Gazu, u kojem su ubijene desetine hiljada ljudi, izazvana kriza gladi, interno raseljeno cjelokupno stanovništvo Gaze i donesene procjene o genocidu od strane naučnika i u istrazi UN. Izrael svoje postupke naziva samoodbranom, nakon što su militanti predvođeni Hamasom u napadu u oktobru 2023. ubili 1.200 ljudi i oteli više od 250 talaca.