CGO upozorava na subverziju evropskog puta Crne Gore

Centar za građansko obrazovanje (CGO) je pozvao Skupštinu Crne Gore da povuče iz procedure predložene izmjene Zakona o Agenciji za nacionalnu bezbjednost (ANB) i Zakona o unutrašnjim poslovima, naglašavajući da insistiranje na ovim izmjenama predstavlja subverziju evropskog puta Crne Gore. Ivan Vukčević, koordinator programa Ljudska prava u CGO-u, kazao je da oni koji insistiraju na ovim rješenjima faktički postaju veto igrači evropske integracije i demokratizacije države.

CGO je apelovao na ministarku evropskih poslova Maidu Gorčević da iskoristi svoj autoritet kako bi ukazala poslanicima na štetnost ovih zakonskih izmjena po evropski put Crne Gore. Takođe, naglasili su potrebu za inkluzivnim i transparentnim procesom izrade novih rješenja, usklađenih sa evropskim standardima i pravnom tekovinom EU, uključujući Opštu uredbu o zaštiti podataka (GDPR) i Direktivu o sprovođenju zakona (LED).

U saopštenju, CGO je upozorio da bi usvajanje predloženih izmjena omogućilo ANB-u široka ovlašćenja za prikupljanje podataka, bez adekvatnog sistema sudske kontrole. Vukčević je istakao da bi to moglo dovesti do ozbiljnih povreda prava na privatnost i drugih ljudskih prava, kao i da predložene izmjene ne propisuju minimalni stepen vjerovatnoće za pristup ličnim podacima, što je suprotno praksi Evropskog suda za ljudska prava.

Predložene izmjene takođe bi omogućile ANB-u da bude izuzeta iz obaveze sprovođenja javnih nabavki, dok bi direktor mogao samostalno odlučivati o prijevremenom penzionisanju zaposlenih. Vukčević je ukazao na to da su ovi prijedlozi došli bez sprovođenja javne rasprave, koja je osnovni standard demokratskog odlučivanja.

On je dodao da su mnogi relevantni akteri, kako na međunarodnom, tako i na nacionalnom nivou, već ukazali na neophodnost povlačenja ovih izmjena, uključujući Specijalnu izvjestiteljku UN-a za pravo na privatnost i portparola Evropske komisije. Vukčević je naglasio da su predložena rješenja u suprotnosti sa međunarodnim pravima i standardima, te da bi mogla poslužiti kao instrument za politički motivisano kadrovsko restrukturiranje policije.

CGO je takođe izrazio zabrinutost zbog tvrdnji ministra unutrašnjih poslova da su predložene izmjene rezultat višemjesečnog usklađivanja sa Evropskom komisijom, što je demantovano od strane Delegacije EU u Crnoj Gori. Evropska komisija je ocijenila da ove izmjene nisu usklađene sa pravnom tekovinom Evropske unije, naglašavajući potrebu za njihovim usklađivanjem pre usvajanja ili zatvaranja pristupnih pregovora.

Vukčević je zaključio da sve ovo ukazuje na zabrinjavajući trend koji vodi ka stvaranju ambijenta nalik distopijskim scenarijima, gdje se slobode ograničavaju, a koncentracija moći postaje dominantni model upravljanja. Ovakva legalizacija političke samovolje predstavlja ulazna vrata za autokratiju.